Przydomowe oczyszczalnie ścieków

Budując własny dom należy rozwiązać problem powstających w nim ścieków. Przeciętny mieszkaniec domu produkuje około 160 litrów ścieków na dobę. Jeżeli rodzina liczy 6 osób, jest to prawie 1 m3 dziennie. Gdy w pobliżu jest sieć kanalizacyjna sprawa ogranicza się do wykonania odpowiedniego przyłącza. Jednak tereny podmiejskie i wiejski najczęściej pozbawione są sieci kanalizacyjnej, wtedy problem ścieków należy rozwiązać we własnym zakresie. Sposób zagospodarowania ścieków jako odpadów szkodliwych powinien być określony w pozwoleniu na budowę.

Są dwie zasadnicze możliwości radzenia sobie ze ściekami. Można je gromadzić w zbiornikach bezodpływowych tzw. szambach, lub oczyszczać je w małych oczyszczalniach indywidualnych lub większych oczyszczalniach zbiorowych, np. w ramach kilku domków lub nawet całego osiedla. Wybór odpowiedniego rozwiązania będzie uzależniony od wielu uwarunkowań. Oczyszczalnie wszelkiego typu, małe czy duże, wymagają zezwolenia z Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Rejonowego -np. z Urzędu Gminy. Konieczne jest wykonanie badań gruntowo-wodnych, które będą rzutowały na wybór rodzaju oczyszczalni.



Oczyszczalnie przydomowe wymagają dużej działki, pozwalającej na prawidłowe ułożenie drenażu oraz odpowiednich warunków gruntowo-wodnych. Projekt i wykonanie oczyszczalni najlepiej powierzyć wyspecjalizowanej firmie. Wielu inwestorów ma zbyt małą działkę na wykonanie oczyszczalni przydomowej, a niektórzy rezygnują z tego rozwiązania i wybierają szambo jako rozwiązanie tańsze. Szambo wymaga jednak częstego wywożenia ścieków, czasem nawet co dwa tygodnie, a koszty takiej usługi wynoszą od 30 do 100 zł. Wykonane szambo musi zapewniać całkowitą szczelność by nie zanieczyścić środowiska. Wybór szamba ma również sens gdy na danym terenie w bliskiej przyszłości np. kilku lat planowana jest budowa sieci kanalizacyjnej. Warto też wiedzieć, że niektóre szamba, np. trzykomorowe można w przyszłości przerobić na prostą oczyszczalnię. Gdy jest możliwość urządzenia oczyszczalni przydomowej to mamy do wyboru wiele rozwiązań. Są takie, które wymagają sporych nakładów finansowych, fachowej obsługi i specjalistycznych urządzeń oczyszczających. Są też systemy stosunkowo niedrogie, które można wykonać samodzielnie.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków ma szereg zalet:

» oczyszczone ścieki nie zanieczyszczają wód gruntowych,
» można nimi zasilić ogrodowe oczko wodne, podlewać rośliny itd.,
» oczyszczone ścieki mogą być rozsączane do gruntu.
W pobliżu dobrze zaprojektowanej i wykonanej oczyszczalni nie wyczuwa się przykrych zapachów- nie jest więc uciążliwa dla otoczenia. Koszty eksploatacji ograniczają się najczęściej do wywozu osadów ściekowych co 2-3 lata, zakupu mieszanki bakteryjnej co jakiś czas i w niektórych typach kosztu zużycia prądu do napędu przepompowni. Koszt budowy prostej oczyszczalni zwraca się po kilku latach w stosunku do kosztu eksploatacji szamba.

Najczęściej stosowane oczyszczalnie przydomowe

Niezależnie od wyboru konkretnego systemu większość prostych oczyszczalni składa się z osadnika gnilnego do gromadzenia i wstępnego oczyszczenia nieczystości oraz z drenów rozprowadzających, ułożonych w warstwie filtracyjnej. Stosowane elementy muszą mieć atest do stosowania na terenie Polski.

» Osadniki glinne - są to zbiorniki składające się z jednej, dwóch lub trzech komór. Wykonane są najczęściej z betonu, prefabrykatów żelbetowych lub z tworzyw sztucznych. W osadniku następuje spowolnienie przepływu ścieków, przez co cięższe, stałe zanieczyszczenia opadają na dno tworząc osad. Warstwa osadu pod wpływem bakterii beztlenowych ulega rozkładowi i staje się mniej toksyczna. Przy usuwaniu osadu, co wykonuje się stosunkowo rzadko, należy pozostawić jego część aby bakterie mogły się rozmnażać zapewniając prawidłowe funkcjonowanie osadnika.

Na powierzchni gromadzi się kożuch składający się z lekkich zawiesin i tłuszczów, który przez fermentację związków organicznych (pod wpływem bakterii) zamienia się w składniki rozpuszczalne w wodzie. W celu zintensyfikowania procesów biologicznych stosuje się specjalne biopreparaty. Osadniki w zależności od konkretnego systemu oraz swojej konstrukcji w różnym stopniu oczyszczają ścieki. Z niektórych odprowadzana jest mocno oczyszczona woda, która jest następnie rozsączana w gruncie za pomocą systemu drenów, w innych, o prostszej budowie, ścieki są dodatkowo doczyszczane na zewnątrz w filtrach piaskowych lub gruntowo- roślinnych. Substancje mineralne i organiczne po przefiltrowaniu przez glebę są rozkładane na związki mineralno-organiczne, rozpuszczalne w wodzie.

» Drenaż rozsączający - składa się z systemu drenów, które układa się około 60 cm pod powierzchnią terenu. Dreny stanowią perforowane rury z tworzywa sztucznego o średnicy około 110 mm. Łączna długość rur drenarskich nie może być mniejsza niż 15 m bieżących na jednego mieszkańca. System drenażu rozsączającego można stosować gdy grunt jest przepuszczalny, a poziom wody gruntowej jest niższy niż 150 cm od ułożonych drenów. W przypadku występowania gruntu nieprzepuszczalnego, mając zezwolenie i wyznaczone miejsce na odprowadzanie oczyszczonych ścieków stosuje się systemy filtracyjne.

» Filtry piaskowe - wstępnie oczyszczone ścieki przepuszcza się przez złoże piasku, gdzie są doczyszczane, a następnie odprowadzane na zewnątrz lub rozsączane w gruncie. Filtry takie są wykonywane w wykopach uszczelnionych od dołu gliną lub folią z tworzywa sztucznego. Składają się z warstw żwiru, piasku i ułożonych w nich drenów rozprowadzających i zbierających.

» Filtry gruntowo-roślinne - mają budowę zbliżoną do filtrów piaskowych. Na ich powierzchni sadzi się trzcinę lub wierzbę. Korzenie tych roślin są siedliskiem bakterii udrażniających filtrację i powodujących dodatkowy rozkład zanieczyszczeń.



Rodzaj oczyszczalni powinien być uzależniony od:

» wielkości działki - na małej działce można zastosować tylko szambo szczelne lub razem z sąsiadami wybudować oczyszczalnię zbiorczą,
» wymaganego na danym terenie stopnia oczyszczenia ścieków,
» warunków gruntowo-wodnych,
» liczby domowników