Wybieramy rynny - ekspert radzi

Dom to nie tylko ściany, piękny dach, ale i rynny. I warto w nie zainwestować by woda nie czyniła szkód. Wybierając rynny i rury spustowe powinniśmy zwrócić uwagę nie tylko na materiał, ale i na kształt, średnice, która zapewni dobre odprowadzanie wody z dachu.

Dobry system orynnowania łączy właściwości dobrej instalacji wodno-kanalizacyjnej i dobrego pokrycia dachowego. Taki system musie składać się z elementów, które do siebie pasują. Rynny i  rury spustowe, ale także mufy, kolanka, rynhaki, denka, sztucery, odsadzki cokołowe, rewizje itp. Ważne cechy systemów orynnowania to odporność na korozję, wytrzymałość mechaniczna, szczelność, mała rozszerzalność temperaturowa czy dobre parametry hydrauliczne. Ważne jest też by wszystkie elementy miały odpowiednie normy i certyfikaty. Przy montażu nie trudno o błąd. Najczęściej popełniane błędy to łączenie materiałów, które tak na siebie oddziałują, że szybko dochodzi do korozji, złe mocowanie rur spustowych, źle dobrane rynny i rury spustowe czy niestaranne wykonanie połączenia. Zdarza się też montaż rynien bez spadku i tworzenie całego systemu z dowolnie dobranych elementów od kilku producentów.

 

• Stalowa, aluminiowa a może pcv, drewniania

Rynny wykonane ze stalowej ocynkowanej blachy, są dosyć trwałe, i niezbyt drogie. Rynny te są dodatkowo zabezpieczone np. powłokami z poliestru, PVF2, itp.
Dostępne są też rynny wykonane z blachy tytanowo-cynkowej, dzięki tytaowi są bardziej odporne na warunki atmosferyczne. Rynny stalowe ocynkowane można lutować, natomiast powlekane łączy się tylko złączkami lub klamrami zatrzaskowymi z gumową uszczelką. Trwałość systemu stalowego to: 30 – 70 lat. Zalety rynien: nie pękają i się nie deformują, a wyprodukowane z 0,6 mm blachy stalowej są odporne na wahanie temperatury. Powłoki PVDF lub Pural chronią stal przed korozją. Można je kupić w wielu kolorach. Występują w wielu kształtach np. kwadratowym lub okrągłym. Wady:Systemy stalowe potrzebują więcej pielęgnacji. 

Fot. Rynny stalowe

Kolejny typ rynien to rynny aluminiowe wykonane z blachy aluminiowej odpowiednio zabezpieczonej przed korozją. Są lakierowane albo pokryte poliestrem lub akrylem. Mogą być też pomalowane. Trwałość rynien wynosi 50–70 lat. Elementy aluminiowego systemu rynnowego łączy się na zakładkę, nituje i klei. Rynny te występują w kolarze białym, popielatym, brązowym, czerwonym, czarnym, zielonym.

Fot. Marley - Rynny aluminiowe Alutec

Najbardziej jednak popularne są te PVC czyli z polichlorku winylu. Zalety: Najtańsze na rynku spośród innych rodzajów rynien. Odporne na uderzenia, zarysowania łatwo się je montuje, bo na złączki z uszczelką lub na klej nie wymagają konserwacji. 
 

                
fot.: Gamrat SA - rynna brązowa    fot.: Gamrat SA - rynna miedziana    fot.: Gamrat SA - rynna ciemnobrązowa

Ich trwałość to około 50 lat. Dodatkowo występują w kilku kolorach. brązowym, szarym, czarnym czerwonym grafitowym miedzianym ciemnozielonym, granatowym. Minus mała odporność na niskie temperatury.

Fot. Marley - Rynny PCV Continental             Fot. Marley - Rynny PCV Deepflow

Na rynku są również rynny miedziane, wykonane z czystej miedzi albo z powłoką cynku lub akrylu. Zanim je zamontujemy powinniśmy wiedzieć,że z biegiem lat pokrywają się patyną, zmieniają kolor na zielonkawy. Poza tym nie można ich kłaść na dachach krytych blachą aluminiową lub stalową, może zachodzić zjawisko elektrokorozji. Są najdroższe ze wszystkich typów rynien. Można je zamontować jedynie na dachach pokrytych blachą miedzianą lub dachówkami ceramicznymi. Ich zaleta to to,że są trwałe, nawet do 300 lat, nie odbarwiają się i  są odporne na niskie temperatury.

    

Fot. Rynny miedziane
 

Rynny drewniane są elementem uzupełniającym dachu wykonanego z takich materiałów jak gont drewniany, wiór osikowy czy trzcina. Stosowane kiedyś na terenach wiejskich, dziś zdobywają coraz więcej zwolenników pragnących podkreślić ekologiczny charakter nowych, czasami okazałych budynków. Do ich wykonania najlepiej nadaje się drzewo z obszarów górskich, które ze względu na specyficzne warunki klimatyczne posiada bardzo dobre właściwości wytrzymałościowe. Łączenie odbywa się na obce pióro poprzez klejenie klejem poliuretanowym którego utwardzanie przebiega w wyniku reakcji z wodą zawartą w powietrzu oraz elemencie klejonym. Charakteryzuje się bardzo dużą wytrzymałością spoiny na działanie wody i temperatury.

    

Fot. Rynny drewniane

• Półkoliste, a może półeliptyczne

Kształt rynien ma duże znaczenie. Najczęściej spotykane na rynku są rynny o przekroju półkolistym. Ich średnica standardowo wynosi od 10 do 20 cm. Rynna o takim przekroju ma wiele zalet. Jakie?Przede wszystkim zapewnia jej dużą odporność na uszkodzenia mechaniczne. Oprócz tego dzięki półkolistemu przekrojowi  woda spływa bez problemów. A gdyby zamarzła w rynnach możemy być spokojni, rynna nie będzie uszkodzona jedynie lekko odkształcona.

Drugi rodzaj, to rynny o przekroju półeliptycznym. Są bardzo podobne do półkolistych. Charakteryzują się większą przepustowością. Więc chętniej są montowane na większych dachach.

Można spotkać również trzeci typ rynien, choć bardzo rzadko, o przekroju trapezowym lub prostokątnym (o podstawie 10 lub 15 cm).  Średnica rynny i odległości między rurami spustowymi

    

Fot. Marley - Rynny PCV o przekroju prostokątnym Simplex i trapezowym Classic
 

To właśnie średnica ma wpływ na to, ile wody może płynąć rynną. Na małe dachy kładzie się rynny o średnicy 10 cm. Znaczenie ma również ilość opadów.  Specjaliści wyliczyli, że na jeden metr kwadratowy rzutu poziomego dachu potrzebne jest od 0,8 do 1 cm kw przekroju poprzecznego rynny. Duże znaczenie ma też spadek rynien w położeniu do rur spustowych. By mogły same się oczyszczać, a woda prawidłowo spływać, spadek powinien wynosić od 0,5 do 2 proc. w kierunku rury spustowej.

Fot. Marley - pastikowe elementy wykończenia dachu (rynny Deepflow)

Niebagatelne znaczenie mam umiejscowienie rur spustowych. Dzięki odpowiedniemu położeniu system odprowadzania wody z dachu dobrze działa. Powinny się one znajdować w odległości od 12 do 20 m od siebie. Instaluje się je również w narożnikach i pod koszami dachowymi. Kupując rury spustowe powinniśmy wiedzieć, że przekrój rury spustowej nie powinien być mniejszy niż 75 proc. przekroju rynny. Natomiast jej średnica nie powinna być mniejsza niż 10 cm. W praktyce  stosuje się najczęściej rury spustowe o średnicy 15 cm.

 

• Szczelność rynien

Jak sprawdzić szczelność rynien?Zatykamy otwór odpływowy i napełniamy rynnę wodą do 1/4-1/2 jej wysokości i patrzymy co się dzieje.  Po opróżnieniu rynny, należy sprawdzić, czy nie pozostają na jej powierzchni oczka wodne. Jeśli są, to znaczy, że rynna jest źle zamontowana.

Obserwujemy czy nie pojawiają się przecieki, które najczęściej występują na łączeniach. Żeby temu zaradzić wystarczy zabezpieczyć to miejsce uczczelniaczami. Inaczej sprawa ma się z dużymi dziurami. Dziury z blachy ocynkowanej wystarczy zalutować. Jeśli miejsce połączenia jest zardzewiałe, od zewnątrz nalepia się samowulkanizującą taśmę dekarską, a od wewnątrz uszczelnia silikonem dekarskim.

Tak samo naprawia się niewielkie dziury spowodowane korozją. Plamy rdzy, po wcześniejszym oczyszczeniu i odłuszczeniu, zamalowuje się preparatem cynowym lub farbą antykorozyjną (powierzchnie ocynkowane) lub też odpowiednimi emaliami (blachy powlekane poliestrem). Dziury w rynnach z PCV, w przypadku elementów sklejonych, przykleja się fragment wycięty z innego kawałka rynny. Jeżeli rynna ma kilkanaście lat, jest stara, spękana i generalnie zniszczona, naprawa może być nieopłacalna , trzeba pomyśleć o nowych. Przecieki mogą występować również w rurach spustowych. Spowodowane są obluzowaniem obejm mocujących rury do ściany, co prowadzi do rozsunięcia się pionowych połączeń. Zdarza się, że obejmy zamontowane są w złym miejscu i wystarczy je poprawić.

 

• Kolorystyka
  

W ofercie producentów jest szeroka gama kolorów, co daje ogromne możliwości aranżacyjne. Na przykład rynny Marley, wysoką trwałość kolorów z unikalnym połyskiem, zawdzięczają technologii produkcji. Rynny Continental produkowane są w technologii dwuwarstwowej (co-ex).
 

         
fot. Scala Plastics - rynny PVC Scala - kolory: brązowy, grafit metalic, miedziany, jasnoszary, ciemnoszary, piaskowy, biały

Każda rynna oraz rura spustowa składa się z dwóch warstw: grubszej wewnętrznej oraz cienkiej zewnętrznej. Warstwa zewnętrzna, widoczna po zamontowaniu systemu na budynku, wykonana jest z materiału silnie wzbogaconego w środki uszlachetniające, znacznie wzmacniające odporność na promieniowanie ultrafioletowe. Marley stosuje w procesie produkcji między innymi akryl (PMMA) – najbardziej stabilne tworzywo gwarantujące trwałość barwy.

Fot. Marley - wyloty do systemów rynnowych Continental


 

Fot. Marley - haki do systemów rynnowych Continental