Syndrom chorego budynku - przyczyny, jak zapobiegać

artykuł promocyjny


Syndrom chorego budynku (z ang. sick building syndrome w skrócie SBS) definiowany jest jako zespół dolegliwości zdrowotnych pojawiający się w czasie przebywania w konkretnym miejscu (budynku). Przyczyna związana jest bezpośrednio z klimatem wewnętrznym, a pośrednio z wadami konstrukcyjnymi danego budynku.

 

Człowiek spędza znaczną część swojego życia w pomieszczeniach zamkniętych - dom, praca, szkoła, sklepy, kino, restauracje... Przez cały ten okres musimy korzystać też z powietrza wewnętrznego. Jakość tego, czym oddychamy ma kluczowe znaczenie dla naszego organizmu. A jak wiadomo bez powietrza jesteśmy w stanie wytrzymać zaledwie kilka minut. Stąd też często pojawiający się slogan, że jesteśmy tym czym oddychamy. Ma to bardzo duże znaczenie w kontekście małych dzieci, których organizm dopiero się rozwija.

fot.: Klimawent - Ozonatory KILLVIR to urządzenia przeznaczone do oczyszczania i odświeżania powietrza w pomieszczeniach. Stosowane są między innymi do dezynfekcji powietrza w szpitalach oraz przychodniach. Stanowią częste wyposażenie hoteli, restauracji i różnego rodzaju zakładów usługowych. Ozonatory polecane są również jako sposób na oczyszczanie powietrza w szkołach oraz przedszkolach.

 

REDAKCJA POLECA >> Domowe oczyszczacze powietrze - zestawienie oferty


Jak wiadomo powietrze ma swoją temperaturę i wilgotność. Te dwa czynniki odgrywają największą rolę w tym jak się czujemy. Optymalny, czyli komfortowy stan obu parametrów sprawia, że jest nam dobrze (neutralnie), czyli ani za zimno, ani za gorąco. O takim stanie mówi się "komfort cieplny". Oprócz wspomnianych właściwości powietrze musi znajdować się też w ciągłym ruchu, dlatego w każdym budynku konieczna jest wentylacja (wymiana powietrza). Doskonale widać to po wietrzeniu mieszkania - jeśli intensywnie wymienimy powietrze w domu, znacznie lepiej się nam oddycha, mamy więcej wigoru.

 

Wykres Köeniga - komfort cieplny i czynniki go kształtująceCIEKAWOSTKA: Kiedy jest nam przyjemnie a kiedy komfortowo?

Wykres Köeniga nazywanym jest wykresem komfortu cieplnego. Wyczytamy z niego odczuwalną dla człowieka temperaturę otoczenia zależną od wartości średniej temperatury powietrza i przeciętnej temperatury powierzchni wszystkich otaczających przegród pomieszczenia, czyli tzw. mikroklimat pomieszczenia. Na komfortowe odczucie temperatury wpływ mają także cechy indywidualne człowieka, takie jak wiek, płeć, waga, stan zdrowia oraz aktywność fizyczna i opór cieplny odzieży.

 

 

Geneza pojęcia - problem stary jak...

 

Zachwianie tej równowagi pojawiło się w momencie kiedy masowo zaczęto wprowadzać sztuczne materiały wykończeniowe, ograniczono wentylację poprzez izolacje ścian oraz zastosowanie sztucznych okien, a także w pomieszczeniach pojawiło się mnóstwo urządzeń elektronicznych. Nowe standardy budownictwa zmieniły jakość powietrza wewnętrznego. Pierwsze takie oznaki zaobserwowano w latach 70 XX wieku w USA w nowych biurowcach. Problem "chorego budynku" zdiagnozowano jednak nieco później i w biedniejszych krajach. Znaczne kroki w kierunku zbadania zjawiska podjęto w latach 90-tych XX wieku. Problem ten został zdefiniowany i uznany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako zagrażający naszemu zdrowiu i życiu.

  • szacunkowo nawet 30% budynków objętych jest "syndromem chorego budynku"
  • na SBS narażone są głównie biurowce i domy mieszkalne
  • największy odsetek budynków z SBS pojawił się w latach 1960-1990 kiedy była niska świadomość tego zagrożenia

 

 

Przyczyny powstawania syndromu chorego budynku

 

Wszystko zależy od powietrza - zbyt mała ilość świeżego powietrza w pomieszczeniu oraz jego zła jakość to główne przyczyny wystąpienia zespołu przykrych dolegliwości SBS. Do głównych źródeł zanieczyszczeń powietrza w pomieszczeniu zalicza się:

  • organizmy żywe - produkty uboczne oddychania, pocenia się, grzyby, pleśnie, bakterie
  • materiały budowlane i elementy wyposażenia wnętrz - rozpuszczalniki, impregnaty, związki emitowane przez farby malarskie, azbest, materiały syntetyczne
  • systemy wentylacji i klimatyzacji - mikroorganizmy żyjące w nieczyszczonych przewodach wentylacyjnych
  • powietrze zewnętrzne - zanieczyszczenia chemiczne powietrza w dużych aglomeracjach miejskich
  • samo użytkowanie pomieszczeń, np. palenie tytoniu, roztocza, spalanie gazu, zbyt szczelne okna, unikanie wietrzenia

fot.: Paroc - częstą przyczyną nieprawidłowości jest brak lub źle wykonana izolacja przewodów wentylacyjnych

 

Jak rozpoznać SBS? To proste. Jeśli szereg cech złego samopoczucia powtarza się nam w danej przestrzeni, a gdy opuszczamy to miejsce ustępują lub są łagodniejsze mamy podstawy by sądzić, że odpowiada za to syndrom chorego budynku.


Do nadmiernego obciążenia skutkami emisji substancji szkodliwych w domu często doprowadzamy sami. Zbyt przeładowane pomieszczenia (zabudowa od ściany do ściny i dywan na całej podłodze) zwiększają ilość szkodliwych substancji w pomieszczeniu. Do tego podwyższona temperatura i wilgotność powietrza sprawiają, że uwalnia się większa ilość chemikaliów zgromadzonych w materiałach wykończeniowych. Jeśli do tego dołożymy tempo wykonywania prac budowlanych oraz zbyt szybkie wprowadzanie się do nowo urządzonych wnętrz to efek SBS może nas zaskoczyć bardzo szybko.

Syndrom Chorego Budynku a wentylacja

fot.: Glen Dimplex - na poprawę jakości powietrza w domu duży wpływ ma rodzaj zastosowanej wentylacji

 

Objawy i wpływ syndromu chorego budynku na zdrowie człowieka i stan budynku

 

Dolegliwości zdrowotne, które pojawiają się przy SBS mają bardzo ogólny charakter, przez co łatwo je pomylić, zbagatelizować lub zrzucić winę na coś innego. Powtarzające się bóle głowy, przemęczenie i senność to objawy, z którymi boryka się większość cywilizowanego społeczeństwa. Jeśli jednak dochodzą do tego mdłości, omdlenia i problemy z oddychaniem i zawsze dzieje się to w tym samym miejscu, np. w biurze lub w domu to powinno nas zastanowić, czy nie jest to właśnie SBS. Bardzo często towarzyszy temu silne podrażnienie błon śluzowych (piekące oczy, suchość w gardle i nosie). Bagatelizowanie tych przypadłości prowadzi do groźnych chorób i schorzeń. Dotyczy to głównie górnych dróg oddechowych oraz alergii. Co więcej przewlekły kontakt z miejscem objętym syndromem chorego budynku może być kancerogenne, czyli sprzyjać chorobom nowotworowym.

 

Zadbajmy o dobrą jakość powietrza w domu zanim objawy SBS przejdą w trwałe stany chorobowe!!!

 

Ograniczenie wymiany powietrza ma też negatywny wpływ na stan samego budynku. Przede wszystkim może prowadzić do stanu zawilgocenia, gdyż para wodna w powietrzu nie jest prawidłowo odprowadzana na zewnątrz. Po drugie w takich warunkach niszczeją meble i ściany, tworzy się zaduch i stęchlizna. Coraz trudniej osiągnąć tam komfort cieplny, bo zbyt wilgotne powietrze jest trudno ogrzać.

fot.: Rekuperatory.pl

 

Wiele osób może zadać sobie pytanie, dlaczego w budynkach starych nie dochodzi do powstania SBS. Otóż odpowiedź jest bardzo prosta. W takich budynkach jest znacznie większa kubatura, a szczelność przegród pozostawia wiele do życzenia. Ma to negatywny wpływ na koszty ogrzewania, ale eliminuje problem SBS. W takim razie być może nie opłaca się inwestować w dobrą izolację i nowoczesne okna? Stosowanie nowoczesnych technik w budownictwie to konieczność, która wynika z przepisów prawa budowlanego zakładającego, że każdy nowopowstający budynek ma spełniać określone kryteria jeśli chodzi o jego wpływ na środowisko. W takim kontekście trzeba po prostu zadbać o dostosowanie warunków panujących w budynku do możliwości wentylacji. Wysoki standard izolacyjności wymaga bowiem mechanicznego wspomagania w zakresie wymiany powietrza.

fot.: Brevis - w czerpni nawiewnika Urbino znajduje się filtr antysmogowy i antyalergiczny - rozwiązanie to dedykowane jest zarówno do wentylacji mechanicznej wywiewnej jak też do grawitacyjnej

 

Jak uniknąć powstawania syndromu chorego budynku

 

Po pierwsze przeciwdziałać. Zapobieganie jest najskuteczniejszą metodą walki. Jednak jest to możliwe w nowych budynkach i to na etapie projektowania. W tych domach, gdzie SBS już się pojawił walka będzie znacznie dłuższa i trudniejsza. Kluczową rolę w tej kwestii odgrywa wentylacja. I tu nie ma już miejsca na niekontrolowany przepływ powietrza. Potrzeba systemów dających możliwość regulowania intensywności wymiany powietrza.

 

WAŻNE!

Powietrze to mieszanina gazów, w której najważniejszy dla organizmów jest tlen. Prawidłowa ilość tlenu w powietrzu wewnętrznym to 20%, z tym że nie może być go mniej niż 19,5% jeśli chcemy się dobrze czuć. W pomieszczeniach źle wentylowanych, jak na przykład sypialnia po nocy poziom ten spada nawet do 17%. Taki stan jest zagrożeniem dla naszego zdrowia.

 

Zapewnienie skutecznej wentylacji to pierwszy krok w eliminacji SBS. Kolejnym, bardzo ważnym działaniem jest dbanie o czystość elementów odpowiedzialnych za obróbkę powietrza. W układach wentylacyjnych panują warunki idealne do rozwoju groźnych bakterii, pleśni i grzybów.

fot.: Neovent

Warunki dla "zdrowego budynku" to także świadomy wybór elementów wyposażenia. Nie zawsze możemy pozwolić sobie jedynie na naturalne materiały. Często musimy posiłkować się sztucznymi, syntetycznymi odpowiednikami. Warto jednak wybierać świadomie - wykładziny, które posiadają atest w zakresie spełnienia norm poziomu lotnych związków organicznych, czy farby asygnowane logo "Ecolabel".


W Polsce problem SBS często jest bagatelizowany, a nowoczesna wentylacja uznawana jest za wymysł, tymczasem rekuperator to jedyna wentylacja, która działa zawsze z taką samą skutecznością



Zamów bezpłatną ofertę na montaż rekuperacji

Opracowanie: Redakcja
Zdjęcia: Rekuperatory.pl, Paroc, Klimawent, Brevis, Neovent, Glen Dimplex




Zobacz także
Ulga termomodernizacyjna 2024 - jak zyskać 53 tys. zł?

Ulga termomodernizacyjna 2024 - jak zyskać 53 tys. zł?

Rozliczając roczne zeznanie podatkowe, możemy skorzystać z jednej z ulg podatkowych,... ¬ więcej...
 
Domowa stacja ładowania - jak dobrać ładowarkę, gdzie umieścić, zasady bezpiecznego ładowania samochodów

Domowa stacja ładowania - jak dobrać ładowarkę, gdzie umieścić, zasady bezpiecznego ładowania samochodów

Elektromobilność przybiera na sile, coraz więcej osób decyduje się na zakup... ¬ więcej...
 
Zakaz dla kotłów na paliwa stałe - od kiedy jakie paliwa będą zakazane, graniczne daty, jakie kary

Zakaz dla kotłów na paliwa stałe - od kiedy jakie paliwa będą zakazane, graniczne daty, jakie kary

Zakaz obejmuje dwa pojęcia — pierwsze to zakaz montażu urządzeń na paliwa stałe... ¬ więcej...
 
All rights reserved © 2004-2023 instalacjebudowlane.pl      |      Powered by strony www introNet









Facebook