strona główna » instalacje elektryczne » aparatura modułowa

Ochrona przeciwprzepięciowa - wybór ograniczników przepięć

aktualizacja: 12-07-2016, 10:27 – artykuł promocyjny


Ograniczniki przepięć są urządzeniami, które służą do ochrony instalacji i urządzeń przed działaniem przepięć atmosferycznych indukowanych, przepięć wewnętrznych oraz przed bezpośrednim oddziaływaniem części prądu piorunowego. Poniżej przedstawimy kilka ważnych wskazówek na temat wyboru odpowiedniego rozwiązania, które zapewni nam skuteczną ochronę antyprzepięciową.

 

ochrona przeciwprzepięciowa Hager

 

 

Jakie są najczęstsze przyczyny występowania przepięć w instalacji elektrycznej?

 

Do powstania przepięć w instalacji elektrycznej może dojść z dwóch powodów. Najbardziej znaną przyczyną są wyładowania atmosferyczne, występujące podczas burzy. Można je podzielić na wyładowania:

  • bezpośrednie w chroniony obiekt,
  • w sieci napowietrzne przebiegające w pobliżu, w inne budynki znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie chronionego obiektu
  • doziemne, które wpływają do obiektu przez system uziemień.

 

ochrona przeciwprzepięciowa Hager

 

Drugim rodzajem są przepięcia "przemysłowe", generowane przez urządzenia energoelektroniczne, łączeniowe oraz zwarcia i wyładowania łukowe.


Prawidłowo dobrana ochrona powinna nas chronić od obu tych zagrożeń.

 

 

Czy sama instalacja odgromowa jest wystarczająca? Jak można ją wzmocnić?

 

Sama instalacja odgromowa nie jest wystarczająca. Kiedy piorun uderzy w budynek z instalację odgromową, część pioruna przechodzi do ziemi, natomiast druga część ładunku przechodzi na instalacje, które wchodzą do obiektu. Zgodnie z zasadą ochrony strefowej (LPZ) każde przejście z jednej strefy ochrony do następnej powinno być wyposażone w ograniczniki przepięć, które to zwiększają poziom ochrony. Warto zwrócić szczególna uwagę na połączenia wyrównawcze wszystkich instalacji budynkowych oraz zabezpieczenie linii sygnałowych wchodzących do budynku.

 

 

Z czego składa się niezawodny, pełny system ochrony przeciwprzepięciowej wg technologii firmy Hager?

 

Nie ma jednego uniwersalnego sposobu ochrony przed przepięciami. Rodzaj zastosowanego ogranicznika powinien być odpowiednio dobrany do rodzaju chronionego obiektu, jego położenia oraz wyposażenia w instalacje (odgromowe, wodne, gazowe, elektryczne i teleinformatyczne). Ważne jest aby stopień i sposób ochrony był dobrany do chronionych urządzeń. Firma Hager posiada w ofercie ograniczniki przepięć różnego rodzaju.

 

 

Czym się charakteryzują ograniczniki przepięć?

 

Wyróżniamy dwa rodzaje ograniczników przepięć:

  • iskiernikowe - urządzenia, które obcinają napięcie. Mają większą zdolność odprowadzenia przepięcia do ziemi.
  • warystorowe - urządzenia, które ograniczają poziom napięcia. Mają mniejszą zdolność odprowadzenia ładunku elektrycznego.


Wybór właściwego ogranicznika jest niezmiernie ważny. Po pierwsze ze względu na zagrożenie, które może wystąpić w miejscu jego zainstalowania, a z drugiej strony ze względu na dopasowanie do poziomu ochrony chronionego urządzenia (urządzeń).

 

 

Jak należy stosować ograniczniki?

 

Są 3 stopnie ochrony:

  • Ograniczniki typu T1, czyli pierwszego stopienia ochrony. Są one instalowane na wejściu instalacji elektrycznej do obiektu. Służą do odcięcia i odprowadzenia do ziemi wchodzącego impulsu przepięciowego.
  • Ograniczniki typu T2 odpowiadają za ochronę instalacji i urządzeń zabudowanych wewnątrz budynku.
  • Ograniczniki typu T3 służą do ochrony urządzeń elektroniki domowej tj. sprzętu AGD, rtv, komputerowego i pozostałą elektronikę użytkową.

 

Ograniczniki typu T1 i T2 najczęściej stosuje się w rozdzielnicy głównej. Natomiast ograniczniki T3 stosuje się najbliżej chronionego urządzenia. Można je umieścić w rozdzielnicy, jeśli mają chronić urządzenia, które są blisko niej. Można je zastosować również w gniazdkach naściennych, wtyczkach do gniazdek, które ograniczają przepięcia, lub w listwach zasilających.

W ostatnich latach został opracowany także ogranicznik typu T1 kombinowany, który łączy wytrzymałość i odporność na udary ogranicznika typu T1 z poziomem ochrony ogranicznika typu T2. Zaletą tego urządzenia jest oszczędność zarówno miejsca w rozdzielnicy, jak również pieniędzy i czasu poświęconego na montaż. Firma Hager posiada w swojej ofercie ogranicznik SPN serii 800, czyli ogranicznik typu T1 kombinowany, iskiernikowy sterowany. Może odprowadzać bardzo duży prąd wyładowczy przy wyładowaniu bezpośrednim. Zapewnia stopień ochrony T2 w instalacji elektrycznej, a w promieniu 5 m (długości przewodu) od zabudowania chroni urządzenia elektroniki jak ogranicznik T3. Stosując taki ogranicznik w rozdzielnicy głównej, możemy zabezpieczać również urządzania, które są w jej pobliżu tzn. centralę alarmową, automatykę kotła centralnego ogrzewania, domofon i inne. W tym przypadku jedno urządzenie chroni wszystkie urządzenia do sterowania domu. Jest to niewątpliwie produkt topowy w ofercie firmy dzięki swej uniwersalności, wielkości i możliwościach technicznych - „wszystko w jednym”. Firma Hager posiada w swojej ofercie kompleksowe rozwiązania do odpowiedniej ochrony przeciwporażeniowej, przeciwprzepięciowej. Dysponuje odpowiednimi połączeniami instalacji teletechnicznych, elektrycznych i pomiarowych dla budownictwa mieszkaniowego.

 

SPA201SPN801

SPA201                                             SPN801          

 

Instalując optymalny system przeciwprzepięciowy należy pamiętać o odpowiednich połączeniach między stopniami ograniczników. Żeby ochrona była pełna musi być T1, T2 i T3. Wyjątkiem, kiedy możemy pominąć ogranicznik T1 jest instalacja, która nie ma podłączenia napowietrznego, żadnych zewnętrznych sygnałów, które mogły by wprowadzić sygnał, do domu, nie ma też w pobliżu linii energetycznych, budynków z instalacją odgromową. Wtedy można zastosować ogranicznik T2, a potem T3. Jeśli stosujemy kombinowany T1, to możemy zrezygnować z ogranicznika T2. Wtedy dajemy T1 z T3 do urządzeń końcowych. Chrońmy urządzenia nie tylko od strony instalacji elektrycznej, ale również od strony instalacji teletechnicznych.

 

 

Skąd wiemy, że kupione ograniczniki będą w stanie ochronić obiekty przed każdym uderzeniem pioruna?

 

Abyśmy mogli skutecznie chronić budynki przed uderzeniem pioruna, niezbędne jest określenie z jakie prądu występują przy wyładowaniu piorunowym i jak się chronić przed skutkami jego działania.

Dzięli wieloletnim badanim i doświadczeniom, znane są wyładowania, które najczęściej występują w przyrodzie. Do badań laboratoryjnych przyjmuje się impuls piorunowy o wartości 200kA. Ograniczniki firmy Hager radzą sobie z prądem wyładowczym o tej wielkości. Są bowiem badane i testowane w różnych laboratoriach, aby utrzymać odpowiednio wysoki poziom jakości. Potwierdzeniem tego są wyniki badań prowadzone przez niezależne laboratorium na Politechnice Białostockiej.

 

 

A co z pozostałymi wyładowaniami? Jaką mają moc?

 

Wyniki testów pokazują, iż 90% wyładowań piorunowych ma wartość poniżej 80 kA, a 50% poniżej 30 kA. Są to stosunkowo małe wartości, zwłaszcza przy zastosowaniu instalacji odgromowej, gdzie rozpływ prądu udaru dzieli się po połowie na instalację odgromową i na inne instalacje wchodzące do budynku (elektryczna, sygnałowa, gaz, woda). Oznacza to, że nawet źle dobrana spełni swoje zadanie. Żyjemy jednak w czasach, kiedy często mamy do czynienia z różnymi anomaliami pogodowymi. Dlatego też możliwe jest, że podczas gwałtownych burz wartość wyładowania może być większa i wtedy zniszczeniu ulegnie sprzęt wart kilka lub kilkanaście tysięcy złotych.

 

 

Dlaczego ochrona jest źle dobrana?

 

Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, nakazują stosowanie urządzeń do ochrony przeciwprzepięciowej i przywołują Polskie Normy, wg których należy je instalować. Jednak często inwestorzy, chcąc ograniczyć koszty, kierują się kryterium ceny urządzenia. Popularnym zjawiskiem jest także dobór ochrony na podstawie własnych upodobań, przyzwyczajeń, bez wcześniejszej analizy danego obiektu i urządzeń do ochrony. Następnym tematem jest weryfikacja parametrów podawanych przez producentów. A to wymaga chęci i czasu, aby dotrzeć do takich materiałów.

 

 

Jakość ograniczników, które trafiają na rynek

 

W latach 2013 - 2014 roku w laboratorium na Politechnice Białostockiej i Instytucie Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie przeprowadzono badania ograniczników. Wynika z nich, że na 20 przebadanych producentów, tylko 4 trzymało deklarowane parametry. Trzymały te najdroższe, a nie te najtańsze. Oczywiście kryterium ceny nie jest miarodajne. Ale generalnie ograniczniki iskiernikowe (to te droższe) trzymają lepiej parametry, niż warystorowe.

 

 

O czym należy pamiętać, stosując ochronę przeciwprzepięciową?

 

W celu zapewnienia pełnej i skutecznej ochrony przed przepięciami, bardzo ważną rzeczą jest to, aby chroniła ona wszystkie instalacje wchodzące do budynku. Musimy ponadto zadbać o odpowiednią instalację uziemiającą i ochronną (połączenia wyrównawcze). Już na etapie rozpoczęcia robót budowlanych powinniśmy pomysleć o odpowiednim ułożeniu instalacji uziemiającej i lokalizacji rozdzielnicy głównej. Ograniczniki powinny bowiem znajdować się w odpowiednich odległościach od szyn uziemiających i chronionych urządzeń, na późniejszych etapach może to przysporzyć nam wielu problemów.

 

 

Jakie błędy popełniają elektrycy?

 

Jest coś, o czym elektrycy nie pamiętają albo nie chcą pamiętać. To ochrona instalacji sygnałowych, antenowych, telefonicznych, kamer na elewacji, oświetlania zewnętrznego, sygnalizatorów alarmowych. Przewody tych wszystkich urządzeń powinny być wprowadzane do budynku poprzez ograniczniki przepięć. Niestety, z powodu wysokich kosztów urządzeń do ochrony urządzeń zewnętrznych, małej popularności samych ograniczników sygnałowych oraz braku wiedzy, ochrona ta jest często pomijana w praktyce.

 

Opracowanie: Redakcja
Autor: Dariusz Szymkiewicz, kierownik projektu z firmy Hager
Kontakt w sprawie produktów:

Hager Polo Sp. z o.o.
ul. Fabryczna 10
43-100 Tychy
tel. +48 32 32 40 100
fax. +48 32 32 40 150
www: www.hager.pl www.hagerhome.pl
mail: wyślij wiadomość

poczytaj o Hager Polo w portalu
zobacz wszystkie zdjęcia w galerii Hager Polo



All rights reserved © 2004-2016 instalacjebudowlane.pl      |      Powered by strony www introNet

NEWSLETTER

Dodaj swój adres e-mail do naszego biuletynu aby otrzymać najświeższe wiadomości z branży!

         dodaj