Oświetlenie ogrodu

Budując dom nigdy nie należy zapominać o zagospodarowaniu przestrzeni wokół niego. Wiele robót, których dotyczy aranżacja ogrodów, powinny być wykonane równolegle z pracami budowlanymi. W przeciwnym razie późniejsze użytkowanie może nie być w pełni komfortowe. Poprowadzenie okablowania już na etapie budowy pozwoli na uniknięcie rozkopywania działki lub widoku nieestetycznych kabli prowadzących np. do altany.

fot. Soled - kule świetlne   fot. Philips - oświetlenie dekoracyjne

Wiosną, latem, a nawet jesienią spędzamy miłe chwile w ogrodzie. Z czasem pojawia się pytanie: jak oświetlić nasz ogród? Jaki rodzaj oświetlenia wybrać, aby nadało ono nowe wrażenie całej przestrzeni? Takie oświetlenie pełni głównie dwie funkcje. Pierwszą z nich jest doświetlenie ogrodu. Druga funkcja to dekoracja, która pozwoli na zmianę otoczenia oraz wpłynie pozytywnie na wystrój ogrodu. Jeśli posiadamy odrobinę zmysłu estetycznego, możemy sami podjąć się harmonijnego oświetlenia ogrodu, bez korzystania z pomocy architekta krajobrazu.

W ogrodzie stosowane jest również oświetlenie dekoracyjne, nawiązujące charakterem do stylu mebli ogrodowych, małej architektury, umilające organizowane na świeżym powietrzu przyjęcia czy romantyczne kolacje. Niejednokrotnie ogród jest argumentem, który przekonuje nas do rozpoczęcia budowy a nie zakupu mieszkania, czy nawet luksusowego apartamentu. Na posesji powinno być kilka źródeł światła. Warta podświetlenia jest:

• brama garażowa, brama wjazdowa i domofon przy furtce
• podjazd do garażu
• schody zewnętrzne i wejście do domu
• elewacja domu i numer budynku
• taras, balkon i dodatkowo mała architektura ogrodowa
• ścieżki i alejki ogrodowe
• miejsce na grilla czy piaskownica dla dzieci

Stylizacja wyrobów oświetleniowych jest bardzo różnorodna – od bardzo uproszczonych, poprzez futurystyczne, po lampy będące odzwierciedleniem starych tradycyjnych form. Kolory opraw oświetleniowych to najczęściej: biel, czerń, różne odcienie szarości i srebrny. Wzór, kolor, wielkość lampy i charakterystyka emitowanego światła powinny być dobrane stosownie do miejsca, które ma oświetlać. Najpopularniejsze rodzaje opraw:

• słupki i latarnie – dostępne są w różnej wysokości. Dobrze sprawdzają się przy podświetleniu ciągów komunikacyjnych: ścieżek czy wjazdów do garażu.
• plafony i kinkiety – mocowane do elewacji lub okapu budynku, podkreślają jego walory architektoniczne.
• reflektory – dają możliwość sterowania strumieniem światła. Służą do podkreślenia najładniejszych fragmentów ogrodu, wydobywania z mroku ciekawych detali oraz efektownej roślinności.
• oprawy najazdowe – są całkowicie chowane w podłożu i dają snop światła skierowany ku górze. Wytycza się nimi bieg ścieżek oraz wjazdów na posesję.

Lampy ogrodowe są produkowane głównie z plastiku oraz aluminium. Niektóre mają też drewniane ozdoby. Czołowe firmy produkujące oświetlenie udzielają na swoje wyroby kilkuletniej gwarancji. Latarnie mogą świecić zarówno światłem skupionym, jak i rozproszonym. Największy wybór latarni ogrodowych znajdziemy w dużych supermarketach.

Do wyboru jest także wiele wzorów plafonów, które można przymocować np. na ścianie domu lub na suficie altanki ogrodowej. Kinkiety naścienne podkreślają walory architektoniczne budynku. Dyskretne światło można uzyskać za pomocą opraw wpuszczanych, osadzonych w ścianie, suficie, podłodze tarasu itp. Emitują one relaksujące, rozproszone światło. Z kolei tzw. projektorki służą do punktowego oświetlenia wybranych miejsc – ciekawych roślin, obiektów małej architektury, stołu, ławy.

Ważne jest oświetlenie miejsc przeznaczonych do siedzenia, ścieżek, schodów i tabliczki z numerem domu. Światło pełniące tego rodzaju funkcje powinno być dyskretne. Oświetlenie dekoracyjne może dodać ogrodowi niepowtarzalnego uroku, powinno być umieszczone nisko i być oszczędne. Można też oświetlić pewien fragment ogrodu, staw i jego otoczenie – lub stworzyć nastrój, oświetlając tylko jeden obiekt, np. kwitnące drzewo, łuk bramy czy fragment rzeźby. Najlepiej maksymalnie wyeksponować wszystkie dekoracyjne elementy ogrodu. Subtelne światło jest bardzo nastrojowe i sprzyja organizowaniu przyjęć w ogrodzie. Źródło światła powinno być zainstalowane blisko oświetlanego miejsca, ale niezbyt wysoko, aby uniknąć efektu cieni.

 fot. Jacko Steps - ścieżka podświetlana          fot. Osram - ozdobne pochodnie

Jeśli chce się na zewnątrz jeść lub czytać, wystarczy prosta stojąca lampa. Forma urządzenia decyduje o efekcie – oświetlenie punktowe daje zupełnie inny efekt, niż rozproszone oświetlające większy obszar. Gdy oświetlimy cały ogród reflektorem umieszczonym na domu, to oświetlenie sprawi, że ogród będzie widoczny z wnętrza, ale osoby znajdujące się w ogrodzie będą oślepione silnym światłem. Aby uzyskać grę światła i cienia, źródło światła, należy ukryć np. za ozdobnym murkiem lub gęstym krzewem, wówczas do oświetlenia np. miejsca spożywania posiłków, potrzebne będzie dodatkowe źródło światła.

Zakładanie instalacji oświetlenia zewnętrznego powinno się powierzyć uprawnionemu elektrykowi. Gniazdka, kable i rozgałęziacze muszą być wodoszczelne, a ponadto specjalnie osłonięte we wszystkich miejscach, w których narażone są na uszkodzenia mechaniczne. Lampy umieszczone na zewnętrznych ścianach budynku można podłączyć do domowej sieci elektrycznej lub poprzez wodoszczelne gniazdko do sieci ogrodowej.
Lampy zewnętrzne muszą odznaczać się wysokim stopniem ochrony IP (odporność na wilgoć i pyłoszczelność). Oprawy do oświetlenia zewnętrznego powinny spełniać określone parametry techniczne, być wykonane z mocnych i wytrzymałych, a także dobrej jakości materiałów. Muszą też być odporne na urazy mechaniczne, wilgoć, niskie i wysokie temperatury, a także podmuchy wiatru.