Ochrona przeciwprzepięciowa chroni instalację elektryczną przed skutkami uderzenia pioruna

Instalacje odgromowe to ochrona przed skutkami wyładowań atmosferycznych. Rozróżniamy dwa typy instalacji odgromowych. Pierwszą z nich – zewnętrzną instalację odgromową – tworzy siatka tzw. zwodów poziomych i pionowych wraz z przewodami odprowadzającymi do ziemi i uziemiaczami, której zadaniem jest odprowadzenie prądu piorunowego od miejsca uderzenia do ziemi. Druga, o której będzie mowa w tym artykule, to wewnętrzna instalacja odgromowa, którą stanowi instalacja przeciwprzepięciowa wraz z szyną ekwipotencjalną (wyrównującą potencjały pomiędzy poszczególnymi instalacjami domowymi np. wodociąg, gazociąg). Zadaniem takiej instalacji jest ograniczenie poziomu przepięć występujących w instalacji i dochodzących do odbiorników. Współcześnie budowane i remontowane budynki zarówno mieszkalne jak i użyteczności publicznej powinny być wyposażone w obydwa typy instalacji.

W celu ochrony urządzeń elektrycznych czułych na przepięcia wywołane m.in. uderzeniem pioruna konieczna jest wewnętrzna ochrona przepięciowa. Instalacja elektryczna będzie bezpieczna jeśli w skrzynce elektrycznej umieszczone będą ochronniki i wskaźniki uszkodzenia, które zasygnalizują konieczność wymiany ochronnika i wskaźniki uszkodzenia. Zasygnalizują one konieczność wymiany ochronnika.

fot. Eaton Electric - ogranicznik przepięć klasy C SPC-S

Wewnętrzna ochrona przepięciowa polega na wykonaniu połączeń wyrównawczych, czyli na połączeniu punktu neutralnego rozdzielnicy elektrycznej, metalowych powłok kabli, metalowych rur wchodzących do budynku, dodatkowych połączeń wyrównawczych i uziomu. Ochrona przepięciowa polega również na zainstalowaniu ochronników przepięć.

Istnieją trzy grupy ochronników, oznaczone cyframi rzymskimi lub litrami B, C i D. Zabezpieczają przed przepięciami pochodzenia burzowego i łączeniowymi mogącymi wystąpić w sieci zasilającej budynek.  W razie potrzeby ograniczniki (ochronniki) bezpiecznie przyjmą falę przepięciową i odprowadzą prąd przepięciowy do uziomu, a nie do instalacji. Zabezpieczą nie tylko przed przepięciami podczas burzy, ale także łączeniowymi, które zdarzają się w sieci zasilającej.

fot. Eaton Electric - przenośny ogranicznik przepięć SPD-STC klasy D(III)

Ochronniki:

• klasy I - umieszcza się w złączu budynku
• klasy II - w rozdzielnicy
• klasy III - bezpośrednio przy chronionych odbiornikach lub – w małych domach – także w rozdzielnicy (ale same nie zapewnią pełnej ochrony sprzętów elektronicznych).

W domach jednorodzinnych można również instalować w rozdzielnicy aparaty zespolone typu I+II. Dobór i wykonanie elementów ochrony odgromowej – zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej należy zlecić elektrykowi.

Dobór odpowiedniego sprzętu odgromowego wpływa na bezpieczeństwo, jakość oraz ogólny wygląd instalacji piorunochronowej. Wykonawca powinien przedstawić różne warianty osprzętu takie jak np. rodzaj materiału (miedź, ocynk lub miedziowany), typy i rodzaje uchwytów czy wsporników. Ostateczny wybór należy do inwestora ponieważ występują tu znaczne różnice w cenie osprzętu.