Instalacje spalinowe - najczęściej popełniane błędy

Najdynamiczniej  rozwijającą się grupą gazowych urządzeń grzewczych na polskim rynku są kotły z zamkniętą komorą spalania. Sprowadzenie kotłowni do zamkniętej przestrzeni  zabudowanej we wnętrzu  kotła znakomicie uprościło projektowanie i instalację układów grzewczych w budynkach mieszkalnych.  Zastosowanie wewnątrz komory spalania układu wentylatorowego praktycznie uniezależniło kocioł od nie zawsze prawidłowo działających nawiewów powietrza dostarczanego do spalania i kominów. Niestety,  w praktyce dość często można się spotkać się z błędami wykonawczymi, które nie pozwalają wykorzystać dobrodziejstwa zamkniętej komory, a w niektórych przypadkach kotły te mogą funkcjonować gorzej od atmosferycznych.

KOMIN-FLEX od ponad dziewięciu lat zajmuje się tematyką odprowadzania spalin z kotłów z zamkniętą komorą spalania, projektując i produkując różne rozwiązania układów spalinowych i powietrzno – spalinowych, pragnie więc podzielić cię uwagami dotyczącymi najczęściej powtarzających się błędów.


Błąd 1 - Brak właściwego doboru instalacji spalinowej do typu kotła 

Częstym błędem jest stosowanie tych samych konstrukcji układów spalinowych do kotłów kondensujących i nie kondensujących. W kotłach z zamkniętą komorą spalania nie kondensujących należy bezwzględnie uniemożliwić skroplinom przedostanie się do kotła. W tym celu należy zastosować przed kotłem elementy mające możliwość odprowadzenia skroplin ( np. trójnik z odskraplaczem - rys 1). W przypadku kotłów kondensujących kondensat skroplin z przewodu spalinowego należy sprowadzić z powrotem do kotła, co powoduje wręcz poprawę jego sprawności. Usuwanie skroplin następuje po ich przejściu przez kocioł.  W przypadku stosowania przewodów powietrzno - spalinowych WSPS należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia „pocenia się” wewnętrznej ścianki przewodu powietrznego. W takim przypadku na przewodzie powietrznym również należy zaprojektować odkraplacz odprowadzający osadzającą się wilgoć, by nie doprowadzić do przedostania się wody do wnętrza kotła.

Błąd 2 - Rozdzielenie układów spalinowych i powietrznych (SPS ), a wentylacja pomieszczenia

Zgodnie z polskim Prawem Budowlanym : „ Urządzenia gazowe z zamkniętą komorą spalania, przez co rozumie się urządzenia typu C, mogą być instalowane w pomieszczeniach mieszkalnych,  niezależnie od rodzaju występującej w nich wentylacji, pod warunkiem zastosowania koncentrycznych przewodów powietrzno-spalinowych …”

Konieczność stosowania koncentrycznych przewodów powietrzno - spalinowych (WSPS) jest więc koniecznym warunkiem aby kocioł z zamkniętą komorą spalania mógł być umieszczony bezpośrednio w pomieszczeniu mieszkalnym bez wymaganej i właściwie zbilansowanej wentylacji nawiewno – wywiewnej . W przypadku gdy układ spalinowy i powietrzny został rozdzielony i prowadzony jest od kotła osobnymi  przewodami ( SPS ), pomimo zastosowania kotłów z zamkniętą komorą spalania, pomieszczenie gdzie umieszczony jest kocioł winno posiadać pełną wentylację ( nawiewno – wywiewną ) tak jak dla kotłów atmosferycznych. Natomiast zdrowy rozsądek i troska o bezpieczeństwo ( np. awaria kotła ) wskazuje również aby nawet wtedy gdy kotły podłączone są do układów spalinowych WSPS,  były montowane w pomieszczeniach wyposażonych w co najmniej ogólną wentylację.


Błąd 3 - Certyfikaty wyrobów i materiały stosowane do wykonania przewodów spalinowych

Podstawowym zadaniem przewodów spalinowych jest bezpieczne usunięcie produktów  z kotła poza strefę przebywania ludzi.  Aby przeznaczone do tego instalacje spalinowe były bezpieczne,  należy stosować systemowe rozwiązania jednego producenta oraz zachowywać jego instrukcje i wskazania montażowe. 
Pamiętać tu należy, że kotły z zamkniętą komorą spalania wytwarzają w pojedynczych przewodach spalinowych ( SPS ) nadciśnienie a w przypadku ich nieszczelności spaliny będą przedostawać się pomieszczenia. Szczelność nadciśnieniową w przewodach spalinowych zapewniają specjalne uszczelki. Dużo bezpieczniejsze jest zastosowanie przewodów współosiowych powietrzno - spalinowych , wtedy nawet w razie rozszczelnienia wewnętrznego przewodu spaliny nie przedostają się do pomieszczeń lecz do powietrza zasysanego do kotła, powodując jego wyłączenie. Szczelność instalacji to głównie szczelność połączeń poszczególnych elementów instalacji oraz szczelność samych kształtek. Producenci chcąc wprowadzić do obrotu segmentowe elementy instalacji spalinowych muszą spełnić szereg wymagań określonych w normach i aprobatach technicznych.

Produkty KOMIN-FLEX spełniają wszelkie wymagane przepisami warunki dopuszczające do stosowania wyroby kominowe oraz elementy instalacji spalinowych. Na wyrobach KOMIN-FLEX znajduje się oznakowanie umożliwiające identyfikację poszczególnych elementów, określające przeznaczenie i  parametry możliwego zastosowania oraz znak „CE” dopuszczający wyroby do stosowania w budownictwie na podstawie wydanych Deklaracji Zgodności Producenta.

Ważną sprawą jest również rodzaj stosowanego do wykonania przewodu spalinowego materiału. Polskie przepisy jednoznacznie stwierdzają, że :” .... Przewody spalinowe i dymowe powinny być wykonane z materiałów niepalnych …...” ) . Warunek ten ma szczególne znaczenie gdy kocioł (nawet kondensacyjny) pracuje z maksymalną wydajnością  (np. w trakcie podgrzewania wody użytkowej). Wtedy temperatura spalin może znaczenie przekraczać 120°C.  Nieporozumieniem jest stosowanie przewodów spalinowych z tworzyw sztucznych, nie mówiąc już o niezgodności z polskimi przepisami .

Błąd 4 - Umieszczenie końcówek wyrzutu spalin

Polskie przepisy budowlane dopuszczają umieszczenie wylotów spalin na zewnątrz budynku w następujący sposób
 : „….Indywidualne koncentryczne przewody powietrzno-spalinowe lub oddzielne przewody powietrzne i spalinowe od urządzeń gazowych z zamkniętą komorą spalania mogą być wyprowadzone przez zewnętrzną ścianę budynku, jeżeli urządzenia te mają nominalną moc cieplną nie większą niż:
1) 21 kW - w wolno stojących budynkach jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej,
2) 5 kW - w pozostałych budynkach mieszkalnych.”
2. Wyloty przewodów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinny znajdować się wyżej niż 2,5 m ponad poziomem terenu.
3. Odległość między wylotami przewodów, o których mowa w ust. 1, powinna być nie mniejsza niż 3 m, a odległość tych wylotów od najbliższej krawędzi okien i ryzalitów przesłaniających nie mniejsza niż 0,5 m.
4. W budynkach produkcyjnych i magazynowych oraz halach sportowych i widowiskowych nie ogranicza się nominalnej mocy cieplnej urządzeń z zamkniętą komorą spalania, od których indywidualne koncentryczne przewody powietrzno-spalinowe lub oddzielne przewody powietrzne i spalinowe są wyprowadzone przez zewnętrzną ścianę budynku, jeżeli odległość tej ściany od granicy działki budowlanej wynosi co najmniej 8 m, a od ściany innego budynku z oknami nie mniej niż 12 m, a także jeżeli wyloty przewodów znajdują się wyżej niż 3 m ponad poziomem terenu…..”

Przepis ten jest dość często ignorowany a wyloty przewodów spalinowych umieszczane są przez montażystów bardzo dowolnie. Skrajne przypadki niefrasobliwości pokazują zdjęcia 1 i 2. Obecnie przygotowywane normy europejskie precyzyjnie określają minimalne odległości wyrzutów spalin od poszczególnych elementów budynku. KOMIN – FLEX opracował na podstawie projektów norm wytyczne projektowe, z którymi można się zapoznać na naszych stronach internetowych (zakładka SPS lub WSPS).
 

 fot.: błędne umieszczenie końcówek wyrzutu spalin

Niedoceniana jest także rola przewodów powietrzno - spalinowych WSPS wykonanych ze stali kwasoodpornych jako dodatkowego wymiennika ciepła. Zasysane powietrze podgrzewają spaliny dzięki temu nie następuje wychładzanie komory spalania. Oszczędności z tego tytułu mogą sięgnąć nawet 5 % jednakże pod warunkiem, że przewody będą posiadały odpowiednią długość niezbędną do nagrzania zasysanego powietrza. Z tego punktu widzenia nie jest więc korzystne projektowanie krótkich wyrzutów bocznych bezpośrednio za ścianę budynku  tym bardziej, że są one dodatkowo narażone na niekorzystne zjawiska takie jak wychładzanie komory spalania i powstawanie „korków lodowych” na wskutek gwałtownych zmian temperatur w trakcie pracy i spoczynku kotła. Dodatkowo przy takim rozwiązaniu dochodzi do intensywnego niszczenia elewacji budynku oraz degradacji środowiska w pobliżu wyrzutu spalin. Przed przystąpieniem do projektowania układów spalinowych SPS i WSPS należy szczegółowo zapoznać się z instrukcjami kotłów z uwagi na różne moce i parametry stosowanych wentylatorów. W swoich instrukcjach producenci kotłów podają opory przepływu przez zastosowane w instalacjach kształtki i wynikające z tego maksymalne długości i wysokości przewodów.

Przywilejem stosowania kotłów z zamkniętą komorą spalania przy zastosowaniu przewodów powietrzno – spalinowych jest możliwość wykonywania  zbiorczych kominów wielopodłączeniowych (budownictwo wielorodzinne). Projektowanie takich układów jest dość skomplikowane z uwagi na konieczność dokonania analizy zarówno instalacji nadciśnieniowej (podłączonej do kotłów) jak i podciśnieniowej (ciąg wytwarzany w kominie zbiorczym). W tym przypadku praktycznie każdy układ jest projektowany indywidualnie co wymaga sporej wiedzy i doświadczenia. KOMIN-FLEX zachęca zatem do wspólnego projektowania takich układów.