Inteligentne liczniki energii - AMRsystem Apator

W ramach AMRsystem Apator* wprowadzono na rynek nowe modele liczników energii elektrycznej LEW 122APC i EQUS 23ASC, które dzięki zastosowaniu technologii „smart metering” oferują możliwość zdalnego odczytu „Inteligentne liczniki” to istotny krok w kierunku energooszczędności w skali gospodarstw domowych i całego kraju.

Inteligentne liczniki dla domu

„Smart metering” to pojęcie określające „inteligentne” liczniki wraz z systemem informatyczno-komunikacyjnym, który z nimi współpracuje. Liczniki nazywane „inteligentnymi” umożliwiają elektroniczny pomiar energii w połączeniu ze zdalnym ich odczytem w czasie rzeczywistym; oraz dwukierunkową komunikację pomiędzy odbiorcą energii i jej sprzedawcą. Mówiąc o zaletach inteligentnych liczników, zazwyczaj podkreśla się te, płynące dla zakładów energetycznych, gdyż pośrednio obniżają koszty dystrybucji energii. Rzadko mówi się o korzyściach z punktu widzenia odbiorcy – przeciętnego Kowalskiego.
 

fot.: Trójfazowy licznik energii elektrycznej pracujący
w systemie zdalnego odczytu

Liczniki wykorzystujące technologię „smart metering” mogą w klarowny i czytelny sposób dostarczać odbiorcom pełen zakres informacji o zużyciu energii, a przede wszystkim o tym ile ta energia będzie kosztowała. Oznacza to, że mając zainstalowany taki licznik w domu możemy na bieżąco śledzić, jak poszczególne urządzenia domowe wpływają na zużycie energii. Jeżeli chcemy świadomie gospodarować energią w domu czy mieszkaniu musimy wiedzieć, co tak naprawdę generuje największe jej zużycie – a to pokażą galopujące cyfry na liczniku np. po podłączeniu pralki lub zmywarki, czy choćby spokojnie zmieniające się liczby przy włączonych urządzeniach elektronicznych w trybie czuwania. „Inteligentny” licznik może nam „podpowiedzieć” ile zapłacilibyśmy dziś za energię zużytą od początku miesiąca, albo, jaki będzie szacunkowy rachunek za prąd na koniec miesiąca, jeżeli nic nie zmienimy w swoim zachowaniu. Liczniki nie oszczędzają energii za nas, ale uczą świadomego gospodarowania nią i wydatkami. Mając precyzyjne i aktualne informacje z liczników mamy szansę zmienić swoje przyzwyczajenia.

Inteligentne liczniki  - oszczędność energii

„Inteligentne” liczniki pozwalają na oszczędność energii, zarówno w skali gospodarstwa domowego, jak i całego kraju. Do takich liczników należą polskie liczniki typu LEW i EQUS  – jedno- lub trójfazowe elektroniczne urządzenia pomiarowe współpracujące z infrastrukturą teleinformatyczną „AMRsystem Apator”, dające możliwość zdalnego odczytu z siedziby dystrybutora energii (nie wymagają wizyt inkasentów).

Liczniki te, oparte na technologii „smart metering”, umożliwiają rozliczenie zużycia energii zarówno w sposób kredytowy (tradycyjny), jak i przedpłatowy. Możliwość zmiany trybu płatności bez konieczności wymiany licznika jest nowością na polskim rynku.

Dla indywidualnego odbiorcy szczególnie istotną rolę w kontrolowaniu zużycia energii ogrywa system przedpłatowy (www.licznikiprzedpłatowe.pl ), który pozwala samodzielnie kształtować wydatki na energię. Energię można zakupić w dowolnej chwili i za dowolną kwotę, można świadomie oszczędzać i wydłużać czas, na jaki została zakupiona.
 

fot.: Licznikiprzedplatowe.pl

Skorzystanie z „opcji przedpłatowej” prowadzi do racjonalnego zarządzania zużyciem energii. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że przedpłatowy system rozliczania niejako zmusza do planowania zużycia, co jest warunkiem oszczędzania. Licznik analizując nasze obecne zużycie informuje, na jaki okres czasu wystarczy zakupiona energia. Wprowadzając drobne zmiany do naszych nawyków zmierzające w kierunku energooszczędności, jak np. ograniczając czas pracy urządzeń elektrycznych, wyłączając je na czas nieobecności w domu – znacznie redukujemy pobór energii, a zatem i wydatki na nią. Licznik przedpłatowy „utrwala” dobre przyzwyczajenia i pomaga przewidywać wydatki. Zainstalowanie licznika przedpłatowego daje średnio 30% obniżenie zużycia energii. Potwierdzają to zakłady energetyczne. Przedpłatowe liczniki są zakładane niemal we wszystkich zakładach energetycznych w Polsce. Klienci już teraz mogą wygodnie kupować przedpłatową energię przez Internet lub w kasie supermarketu.

Inteligentny licznik energii ze zdalnym odczytem wskazań

Osoby przyzwyczajone do tradycyjnego „kredytowego” rozliczania się z zakładem energetycznym, również mogą skorzystać z tej technologii, pod warunkiem jednak, że zainstalują w domu „inteligentny” licznik ze zdalnym odczytem wskazań.

Ważnym udogodnieniem dla indywidualnego odbiorcy, wynikającym z zastosowania technologii „smart metering” jest praktyczna likwidacja szacowanych faktur wynikająca z możliwości odczytania stanu licznika w dowolnym momencie bez konieczności wysyłania w tym celu inkasenta. Jako odbiorca energii mamy po założeniu „inteligentnego” licznika możliwość pełnej kontroli naszych wydatków i płacimy dokładnie za to, co zużyliśmy. Dokładna informacja dotycząca aktualnego zużycia i kosztów przyczynia się do świadomego gospodarowania energią. W przyszłości nasz dystrybutor energii będzie mógł przesyłać do „inteligentnego” licznika informacje o zmianie cen energii (na przykład: jutro od godziny 13:00 do 16:00 energia będzie o 40% droższa natomiast w godzinach od 20:00 do godziny 5:00 rano będzie tańsza o 30%). Dzięki dwukierunkowej komunikacji z komputerem u dystrybutora energii licznik będzie alarmował nas wtedy, gdy energia będzie najdroższa a nawet będzie mógł włączyć energochłonne urządzenie w godzinach, w których energia będzie najtańsza.

Instalacja inteligentnych liczników - Oszczędność dla domu min. 100 zł rocznie

Zainstalowanie inteligentnych liczników dla przeciętnego gospodarstwa domowego może oznaczać oszczędność sięgające od kilku do nawet 30% aktualnie wykorzystywanej energii, co w bezpośrednim przełożeniu na rodzinny budżet daje oszczędności rzędu kilkudziesięciu do kilkuset zł rocznie. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że oszczędność ta przekłada się na spore korzyści w skali kraju i sprawia, że osiągnięcie unijnych celów 3 x 20% (Pakiet Energetyczny) staje się łatwiejsze. Poprawia się też bezpieczeństwo energetyczne Kraju. „Inteligentny” licznik, choć droższy od tradycyjnego „zwraca” się w 3-4 lata. W wielu krajach dopuszczono możliwość zakupu takiego licznika „na własny rachunek” lub też pokrycia części kosztów zakupu cyfrowego licznika przez odbiorcę by przyśpieszyć proces ich instalacji.

Polska na tle Unii Europejskiej - informacje backgroundowe

Czy to możliwe, abyśmy mogli obniżyć rachunki za prąd korzystając z nowoczesnych urządzeń pomiarowych? Czy możemy w ten sposób „zneutralizować” planowane podwyżki cen energii pomagając przy tym środowisku? Wdrożenie w życie unijnego pakietu energetycznego 3 x 20 (czyli obniżenie zużycia energii o 20%, osiągnięcie poziomu 20% energii wytwarzanej w ekologicznych elektrowniach i zmniejszenie emisji CO2 o 20%) do 2020 roku niewątpliwie będzie od Polaków wymagało zmiany nastawienia do oszczędzania oraz spowoduje wzrost kosztów wytwarzania energii, a więc znaczący wzrost jej ceny (mówi się o kilkudziesięcioprocentowych podwyżkach).

Jako odbiorcy energii nie jesteśmy jednak bezsilni i nie musimy zgadzać się z pogorszeniem naszego standardu życia. Nowoczesne urządzenia pomiarowe i technologia „smart metering” pozwala już teraz na aktywne zarządzanie naszymi wydatkami za energię. Dużo zależy jednak od tego czy odbiorca będzie mógł sam wybrać sobie licznik za pomocą, którego będzie rozliczał się z Zakładem Energetycznym. Być może będą potrzebne stosowne zmiany w obowiązujących przepisach.

Jak się okazało we Włoszech, gdzie od kilku lat każdy odbiorca ma „inteligentny” licznik, co roku zużycie energii spada średnio od 1 do 3%, podczas gdy w krajach, które nie wdrożyły zdalnego odczytu zużycie rośnie w tempie 3 do 5% rocznie (np. Wielka Brytania). Daje to wymierne oszczędności zarówno dla państwowego budżetu, środowiska jak i pokaźne zaoszczędzone kwoty dla odbiorców energii. Podobne liczniki i systemy zdalnego odczytu liczników pracują już w krajach skandynawskich. W trakcie ich wdrożenia jest także Holandia i Hiszpania. Największe możliwości mają jednak obecnie odbiorcy z Włoch. Włoski dystrybutor przesyła poprzez „inteligentne” liczniki informacje o promocjach cenowych oraz informacje o dniach i godzinach, w których energia jest tańsza. Oferuje nawet usługę zdalnego automatycznego wyłączenia jednego energochłonnego urządzenia w godzinach, gdy energia jest najdroższa.

„Inteligentny” licznik jest droższy od tradycyjnego, więc warto, także w Polsce, przykładem innych krajów, rozważyć możliwość zakupu takiego licznika „na własny rachunek” lub też pokrycia części kosztów zakupu przez odbiorcę. Obecnie polskie Prawo Energetyczne nie dopuszcza możliwości współudziału finansowego odbiorcy energii w zakupie układu pomiarowego, jednakże jest rozważana możliwość wprowadzenia obowiązkowej wymiany tradycyjnego licznika na „inteligentny”, co na pewno przyniosłoby efekty nie gorsze niż w przypadku Włoch. Program Urzędu Regulacji Energetyki w ramach „Planu Stabliności i Rozwoju” przewiduje wymianę w Polsce 14 mln. liczników „komunalnych” oraz 1,5 mln. liczników przemysłowych w latach 2010 – 2017. Planuje się zastąpienie tradycyjnych liczników indukcyjnych nowoczesnymi „inteligentnymi” licznikami ze zdalną komunikacją. Oczekiwane oszczędności energii to około 10%.

W skali makro technologia „smart metering” pozwala na zaawansowany monitoring zużycia energii i zarządzanie jej dostawami, przy jednoczesnym obniżeniu kosztów przesyłu (dzięki lepszemu prognozowaniu do odbiorców wysyłane jest tyle energii, na ile jest zapotrzebowanie) – a więc mamy oszczędność nie tylko dla odbiorcy, ale także dla dystrybutora.

Doświadczenia krajów europejskich, w których wdrożono „inteligentne liczniki”, pokazują, że oszczędności liczone są w setkach milionów euro rocznie, a zużycie prądu maleje o 1-3 % rocznie przy zachowanym wzroście gospodarczym. Przygotujmy się do ery inteligentnych elektronicznych liczników, które pomogą nam w zmniejszaniu rachunków za prąd i zmniejszą zanieczyszczenie środowiska.



* AMRsystem Apator - system klasy AMM (ang. Automatic Metering Management) umożliwiający dwukierunkową transmisję danych z i do liczników oraz ich prezentacje na mapach przestrzennych GIS.