Konstrukcja muru kominowego

Spoiny pionowe jednej warstwy cegieł powinny być pokryte pełnymi powierzchniami cegieł następnej warstwy. Wskazane jest, aby w powierzchniach wewnętrznych przewodów było jak najmniej spoin pionowych, a wszystkie spoiny w murach z przewodami były całkowicie wypełnione zaprawą. Powierzchnie przewodów muszą być gładkie (łącznie ze spoinami) i bez występów lub wklęśnięć. Nie należy tynkować wewnętrznych powierzchni przewodów.

Trzony kominowe powinny być rapowane lub tynkowane na całej wysokości poza odcinkami przechodzącymi przez stropy ogniotrwałe. Kominy pod dachem powinny być tynkowane lub spoinowane. Dla uzyskania dobrej izolacji hermetycznej (gazoszczelnej) układu kominowego, obok szczelnej, murowej konstrukcji kominowej, konieczne jest staranne wykonanie wlotów i wylotów:
 

• dla wlotów dymowych - trzony kuchenne i piece ogrzewcze muszą być połączone z przewodami dymowymi kształtkami ceramicznymi, kamionkowymi lub żeliwnymi, nachylonymi ku dołowi w kierunku pieca. Przenośne trzony kuchenne i piece mogą mieć połączenie z przewodem wykonane z blachy stalowej o grubości nie mniejszej niż 2 mm. Wlot do prze-wodu powinien być szczelny, zaopatrzony w rozetkę z blachy z kołnierzem szerokości 30 mm i uniemożliwiać zwężanie przekroju przewodu;

• dla wlotów spalinowych - połączenie z przewodem spalinowym pieców gazowych, kąpielowych lub innych urządzeń gazowych wymagających odprowadzenia spalin do przewodu spalinowego należy wykonać ze szczelnie połączonych rur z ocynkowanej blachy stalowej. W miejscu wejścia rury spalinowej należy osadzić w murze rozetkę blaszaną, ściśle pasującą do średnicy rury. Połączenie rury spalinowej z przewodem spalinowym należy wykonać bez zmniejszania przekroju przewodu;
   
• dla wlotów wentylacyjnych - otwory wentylacyjne łączone z przewodami wywiew-nymi powinny być usytuowane tak, aby odległość górnej krawędzi otworu od sufitu nie przekraczała 150 mm. Otwory te powinny mieć wyposażenie umożliwiające regulację przekroju przewodu. Obudowa otworu powinna umożliwiać zabudowę stałej przesłony - kryzy dla dławienia nadmiaru ciśnienia.

Wyloty przewodów należy wyprowadzać ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed zadmuchiwaniem. Wierzch kominów powinien być nakryty betonową czapką zbrojoną w okapnik, odizolowaną warstwą papy. W rejonach występowania silnych wiatrów (halny) należy na wylotach przewodów instalować nasady kominowe.
 

Czopuchy

Czopuch to przewód łączący komin z króćcem wylotu spalin kotła. Spełnia istotną rolę w układzie kominowym:

• czopuch powinien być montowany do elementów konstrukcyjnych obiektu, zgodnie z zaleceniami producenta;
• kotły olejowe i gazowe, niezależnie od ich mocy cieplnej, muszą być łączone z kominem czopuchem na stałe;
• dopuszczalne jest przyłączenie do wspólnego czopucha najwyżej trzech kotłów gazowych z palnikiem iniektorowym, pod warunkiem zastosowania wspólnego przerywacza ciągu. Czujnik zaniku ciągu kominowego, zamontowany w przerywaczu, musi wyłączać wszystkie kotły zespołu;
• kotły z palnikami nadmuchowymi należy podłączać do indywidualnych przewodów spalinowych;
• przewody powietrzno-spalinowe można stosować tylko do kotłów z zamkniętą komorą spalania (odciętą od powietrza pomieszczenia, w którym się znajduje);
• na czopuchu można instalować tłumik hałasu;
• czopuch musi być wyposażony w pomiarowy otwór spalin średnicy 10 mm, oddalony od wylotu z kotła o dwie średnice równoważne czopucha.

Czopuchy należy izolować termicznie i prowadzić po najkrótszej drodze, przy możliwie najmniejszej liczbie załamań i łuków, ale w taki sposób, aby nie utrudniały eksploatacji kotłowni. Na wszystkich załamaniach przewodu spalinowego pod kątem 90° należy montować otwór rewizyjny. Długość jednostkowego czopucha nie może przekroczyć długości efektywnej wysokości komina oraz nie może być większa niż 7 m. Minimalny spadek czopucha wynosi 5% w kierunku kotła. Kotły gazowe z palnikiem iniektorowym muszą być wyposażone w przerywacz ciągu, chyba że przerywacz stanowi integralną część kotła.
 
Przy odbiorze technicznym sprawdzeniu podlegają cechy i elementy przewodów kominowych takich jak: drożność kanału, szczelność połączeń, ciąg komina, prawidłowość wykonania podłączeń i zgodność elementów instalacji odprowadzania spalin (w tym regulatorów ciągu) z projektem, normatywne wyprowadzenia ponad dach, a także spełnienie norm ochrony atmosfery. Ponadto przy odbiorze formalnym sprawdzeniu podlegają: zgodność wykonania instalacji z jej projektem i dokumentacją powykonawczą (w szczególności decyzją Wydziału Ochrony Środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie operatu ochrony powietrza atmosferycznego) oraz aktualność atestów na użyte do budowy instalacji materiały konstrukcyjne, izolacyjne i montażowe. Odbiór instalacji kominowych powinien odbywać się przy udziale uprawnionego mistrza kominiarskiego i kończyć się spisaniem protokołu.

Na sprawność i bezpieczeństwo eksploatacji kominów wpływa zastosowana do ich konstrukcji technologia oraz jakość wykonania prac budowlano-montażowych. Błędy projektowe, użycie materiałów złej jakości, niedbalstwo wykonawców oraz niespodziewane przypadki losowe (jak zatkanie przewodów kominowych) mogą doprowadzić do: zaczadzeń lub zatruć dymem i spalinami, pożarów w budynkach, katastrof budowlanych.


Materiały dopuszczone do budowy konstrukcji przewodowych:

• muszą bezwzględnie mieć atesty i dopuszczenia do stosowania zgodnie z przepisami, normami i aprobatami technicznymi,
• z uwagi na kontakt z wysokimi temperaturami wszystkie elementy kominowe muszą mieć wymaganą odporność pożarową,
• jakość wykonania musi zapewniać drożność i szczelność w częściach bezpośrednio stycznych z przepływem gazów kominowych,
• wewnętrzne powierzchnie muszą cechować niewielkie opory przepływu (technologiczna gładź oraz brak załamań i występów),
• z uwagi na skokowe warunki termiczne system kominowy musi mieć niski współczynnik przewodzenia ciepła (łatwe i szybkie nagrzewanie, odporność na wychładzanie i przemarzanie),
• ściany wewnętrzne powinny być odporne na wilgoć i korozję (destrukcyjne działanie mokrych spalin, tzw. kondensatu).

Wymienione cechy mają: szamot szkliwiony, stal kwasoodporna, specjalne szkło, aluminium (tylko na czopuchy kotłów gazowych o mocy do 35 KW) i tworzywa sztuczne (tylko dla kotłów kondensacyjnych). Płaszcz zewnętrzny kominów powinien być wykonany z cegieł, kształtek z betonu lekkiego lub innych materiałów mających stosowne atesty.

Materiały izolacyjne muszą być trwałe w warunkach eksploatacji, potwierdzoną atestami. Izolacja termiczna czopuchów stalowych powinna mieć grubość minimum 25 mm i osłonę z płaszcza metalowego. Jako warstwę izolującą można stosować otuliny, płyty lub granulat wełny mineralnej. Uzyskanie dobrego ciągu wymaga niekiedy montażu urządzeń nawiewnych, które również muszą być odporne na czynniki termiczne i chemiczne. Obecne w spalinach toksyczne związki oraz pyły piecowe mogą stwarzać konieczność instalacji specjalnych elektrofiltrów.
 
Podyktowane ochroną środowiska naturalnego oraz względami ekonomicznymi przejście z paliw stałych (węgiel, koks) na rzecz paliw gazowych i płynnych spowodowało problemy dostosowania kominów do nowych urządzeń grzewczych i nowych warunków pracy. W przypadku wznoszenia nowych obiektów zastosowanie znajdują nowe materiały konstrukcyjne i systemy kominowe z ceramiki i stali kwasoodpornej. Systemy kominowe ceramiczne stosuje się głównie w obiektach nowo budowanych lub modernizowanych. Kominy jednomateriałowe wykonuje się z cegły lub bloczków z lekkiego betonu, z cegły z warstwą izolacji cieplnej oraz z betonowych prefabrykatów warstwowych.

W kominach jednomateriałowych z cegły trudno utrzymać podciśnienie i nie dopuścić do kondensacji wilgoci ze spalin. Kominy stalowe konstruowane są ze specjalnych stali stopowych. Systemy stalowe mogą być wykorzystywane przy modernizacji ogrzewania jako zabezpieczenie przed destrukcyjnym działaniem spalin pochodzących z kominów murowanych z cegły (tzw. wkład kominowy), jako wielopowłokowe systemy kominowe prowadzone wewnątrz i na zewnątrz budynku i kominy wolnostojące. Wielopowłokową konstrukcję tworzy powłoka wewnętrzna, z wysokogatunkowej stali, odporna na działanie spalin, warstwa wewnętrzna izolacyjna i płaszcz zewnętrzny osłonowy. Wielopowłokowe systemy kominowe mają zastosowanie przy modernizacji ogrzewania w obiektach, w których nie ma kominów do odprowadzenia spalin, w obiektach przemysłowych, handlowych i wszędzie tam, gdzie budowa kominów nie ma ekonomicznego uzasadnienia. Modernizacji kominów starszych dokonuje się poprzez stosowanie specjalnych wkładek ceramicznych bądź stalowych.

Powodzenie przedsięwzięcia warunkuje odpowiedni stan techniczny istniejącego komina. Jego średnica i kształt muszą umożliwiać wprowadzenie elementów nowego komina i gwarantować całkowite odprowadzenie spalin na zewnątrz. Przy znacznym zwiększeniu mocy urządzenia grzewczego dostosowanie starego komina do nowych warunków może być niewykonalne. Do kominów wyposażonych w przewody spalinowe wykonanych ze stali kwasoodpornych można podłączać urządzenia grzewcze na olej opałowy i gaz.

Po zabudowie przewodu spalinowego w kominie ceramicznym zmniejsza się jego przekrój. Taki komin należy oznakować tabliczką o wymiarach 50×100 mm z informacją: Zmniejszenie przekroju zgo-dnie z § 176 pkt. 4 Rozporządzenia Min. Gosp. Przestrzennej i Budownictwa z dn. 14.12.1994 (Dz.U. nr 10 z dn. 8.02.1995 poz. 46) - tylko dla paliw olejowych i gazowych.