kotły inteligentny budynek odkurzacze centralne wentylatory rury armatura klimatyzatory ogrzewanie alarmy led oświetlenie odwodnienia przydomowe oczyszczalnie podgrzewacze uzdatnianie wody wtyczki grzejniki ogrzewanie podłogowe kominki kolektory słoneczne pompy ciepła kominy
PlanujÄ…c budowÄ™ lub modernizacjÄ™ instalacji wodociÄ…gowych - inwestor, wÅ‚aÅ›ciciel lub zarzÄ…dca budynku musi podjąć decyzjÄ™, z jakiego materiaÅ‚u instalacje te bÄ™dÄ… wykonane – z miedz, stali ocynkowanej czy z tworzywa sztucznego? Najczęściej podstawowym kryterium wyboru materiaÅ‚u instalacyjnego jest jego cena, przy czym brany pod uwagÄ™ jest zazwyczaj tylko koszt zakupu rur, a nie caÅ‚kowity koszt wykonania instalacji. Tak ograniczone podejÅ›cie do wyboru materiaÅ‚u instalacyjnego nie gwarantuje osiÄ…gniÄ™cia dwóch podstawowych warunków, tj. zapewnienia bezawaryjnego dziaÅ‚ania instalacji w dÅ‚ugim okresie czasu (co najmniej jedno pokolenie) oraz zapewnienia odpowiedniej jakoÅ›ci wody użytkowanej przez ludzi. Najważniejszym wiÄ™c celem powinno być zapewnienie „czystoÅ›ci” wody. Zmiana skÅ‚adu chemicznego wody, w tym również skażenie mikrobiologiczne wody, mogÄ… być przyczynÄ… zagrożenia zdrowia, a nawet życia ludzi.

Rodzaj zastosowanego materiaÅ‚u instalacyjnego ma decydujÄ…ce znaczenie dla jakoÅ›ci wody w instalacjach. Od tego, z jakiego materiaÅ‚u wykonane sÄ… instalacje zależy charakter i intensywność zmian jakoÅ›ci wody. Tak wiÄ™c, niezbÄ™dne informacje o mogÄ…cych mieć miejsce zmianach jakoÅ›ci wody powinni posiadać wszyscy, którzy biorÄ… udziaÅ‚ w procesie inwestycyjnym: od inwestora, projektanta, wykonawcÄ™, wÅ‚aÅ›ciciela budynku czy zarzÄ…dcÄ™, do najważniejszego w tym Å‚aÅ„cuchu decyzyjnym- użytkownika wody.

Wiedza o istniejÄ…cych zagrożeniach i odpowiedzialnoÅ›ci za jakość wody nie jest dostatecznie upowszechniona, a czÄ™sto siÄ™ zdarza, że fachowÄ… wiedzÄ™ zastÄ™pujÄ… obiegowe opinie, które nie zawsze sÄ… prawdziwe. Dlatego też, aby poszerzyć wiedzÄ™ na temat jakoÅ›ci wody z instalacji wodociÄ…gowych, staraniem Polskiego Centrum Promocji Miedzi, ukazaÅ‚a książka autorstwa dr Bożenny ToczyÅ‚owskiej pt. „WpÅ‚yw instalacji wodociÄ…gowych z miedzi na jakość wody”. Książka ta kierowana jest do inwestorów i wÅ‚aÅ›cicieli budynków, którzy planujÄ… budowÄ™ lub wymianÄ™ instalacji wodociÄ…gowych i muszÄ… podjąć trudnÄ… decyzjÄ™, jaki wybrać najlepszy materiaÅ‚ instalacyjny, aby uniknąć zbÄ™dnych kosztów. W niniejszym artykule przytoczÄ™ niektóre fragmenty rozdziaÅ‚u książki poÅ›wiÄ™cone temu zagadnieniu.
Co powinniśmy wiedzieć, zanim wybierzemy materiał instalacyjny ?
W instalacjach wodociÄ…gowych na powierzchni styku miÄ™dzy materiaÅ‚em instalacyjnym i wodÄ… zachodzÄ… procesy, które mogÄ… być przyczynÄ… wtórnego zanieczyszczenia wody pobieranej z punktów czerpalnych. Procesy wtórnego zanieczyszczenia wody w instalacjach zachodzÄ… we wszystkich instalacjach, bez wzglÄ™du na rodzaj zastosowanego materiaÅ‚u. Jednak charakter zmian i ich intensywność zależą przede wszystkim od rodzaju zastosowanego materiaÅ‚u oraz od tego, jak zaprojektowana jest instalacja, od warunków wykonania i użytkowania, stanu technicznego przewodów i urzÄ…dzeÅ„. Pogorszenie jakoÅ›ci wody może objawiać siÄ™ zmianÄ… wskaźników: fizycznych (zwiÄ™kszenie barwy, mÄ™tnoÅ›ci), organoleptycznych (pogorszenie smaku, pojawienie siÄ™ posmaku czy zapachu), a także parametrów chemicznych czy mikrobiologicznych (np. namnożenie siÄ™ bakterii z rodzaju Legionella). I co jest bardzo ważne – procesy zachodzÄ…ce w instalacjach wodociÄ…gowych, które mogÄ… być groźne dla ludzi, wcale nie muszÄ… powodować widocznej zmiany barwy czy mÄ™tnoÅ›ci wody. Substancjami, które wywierajÄ… negatywny wpÅ‚yw na zdrowie ludzi sÄ… metale ciężkie i monomery oraz mikroorganizmy chorobotwórcze i pasożyty. WybierajÄ…c miedź na instalacje – wybierasz zdrowÄ… i bezpiecznÄ… instalacjÄ™.

Wiadomo, że woda z instalacji wodociÄ…gowych, mimo że zostaÅ‚a poddana dezynfekcji oraz speÅ‚nia pod wzglÄ™dem bakteriologicznym wymagania dotyczÄ…ce jakoÅ›ci wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, to jednak może stanowić zagrożenie dla ludzi. Najbardziej spektakularnym tego przykÅ‚adem jest namnażanie siÄ™ w instalacjach wody ciepÅ‚ej bakterii z rodzaju Legionella. Bakterie te wystÄ™pujÄ… powszechnie w Å›rodowisku naturalnym. WywoÅ‚ujÄ… chorobÄ™ zwanÄ… legionelozÄ…, objawiajÄ…cÄ… siÄ™ zapaleniem pÅ‚uc lub chorobami grypopodobnymi. Zachorowanie nastÄ…pi wtedy, gdy do ukÅ‚adu oddechowego czÅ‚owieka przedostanie siÄ™ aerozol wodny skażony bakteriami Legionella. Z zagrożeniem legionelozÄ… należy liczyć siÄ™ powszechnie. Namnażaniu siÄ™ bakterii w instalacjach sprzyja temperatura w zakresie 35-46 0C, dÅ‚ugi czas stagnacji wody, jakość wody zasilajÄ…cej, wiek i warunki eksploatacji instalacji, stężenie i rodzaj stosowanych Å›rodków dezynfekcyjnych, rodzaj zastosowanego materiaÅ‚u instalacyjnego. Uważa siÄ™, że bardzo istotne znaczenie dla namnażania siÄ™ bakterii Legionella ma wÅ‚aÅ›nie rodzaj zastosowanego materiaÅ‚u instalacyjnego. W literaturze znaleźć można doniesienia o namnażaniu siÄ™ bakterii zwÅ‚aszcza na tworzywach sztucznych w wyniku przenikania z wyrobów do wody substancji stanowiÄ…cych pożywkÄ™ dla bakterii. Czynnikiem skutecznie hamujÄ…cym rozwój tych bakterii sÄ… jony miedzi. Jony miedzi dziaÅ‚ajÄ… biostatycznie również wtedy, gdy pochodzÄ… z materiaÅ‚u instalacyjnego. Biostatyczne dziaÅ‚anie miedzi jest dobrze znane i wykorzystywane do dezynfekowania wody. Np. sole miedzi sÄ… dodawane do wody basenowej w celu zwalczania glonów oraz sÄ… stosowane do ochrony instalacji chÅ‚odniczych przed obrostami biologicznymi. Tak wiÄ™c wybierajÄ…c miedź na instalacje wodociÄ…gowe można zmniejszyć zagrożenie skażeniem mikrobiologicznym instalacji i wody. Takiej gwarancji zwiÄ…zanej z wÅ‚asnoÅ›ciami zdrowotnymi wody nie zapewniajÄ… instalacje ze stali ocynkowanej lub z tworzyw sztucznych.
Z tworzyw sztucznych, w instalacjach wodociÄ…gowych wykonywane sÄ… rury, zbiorniki, powÅ‚oki wewnÄ™trzne zbiorników i rur, uszczelki i materiaÅ‚y uszczelniajÄ…ce. UlegajÄ… one starzeniu, któremu sprzyja dziaÅ‚anie różnego rodzaju energii (cieplnej, mechanicznej, Å›wietlnej), w wyniku czego do wody mogÄ… przeniknąć pewne substancje, a przede wszystkim takie, które stosowane sÄ… jako domieszki lub uplastyczniacze, a także uwalniajÄ…ce siÄ™ monomery. PoÅ›rednim skutkiem przenikania z tworzy sztucznych rozpuszczalników lub niezwiÄ…zanych skÅ‚adników organicznych jest namnażanie siÄ™ bakterii na tych materiaÅ‚ach i powstawanie biofilmu. Warunki korzystne dla tworzenia biofilmu powstajÄ… zwÅ‚aszcza w wodzie zawierajÄ…cej substancje organiczne ulegajÄ…ce biodegradacji oraz produkty korozji nanoszone z sieci wodociÄ…gowej, a także piasek i inne zanieczyszczenia tworzÄ…ce osady. ŹródÅ‚em pogorszenia siÄ™ jakoÅ›ci wody w instalacjach wodociÄ…gowych z tworzyw sztucznych może być również zastosowanie niewÅ‚aÅ›ciwej farby do pomalowania powierzchni zewnÄ™trznych przewodów.
W instalacjach ze stali ocynkowanej, w wyniku korozji powierzchni wewnÄ™trznych przewodów woda może być zanieczyszczona zwiÄ…zkami cynku, a w silnie skorodowanych instalacjach również zwiÄ…zkami żelaza. Dla wÅ‚asnoÅ›ci zdrowotnych wody najwiÄ™ksze znaczenie ma dÅ‚ugie zaleganie wody w instalacjach ciepÅ‚ej wody. W takich warunkach woda narażona jest nie tylko na zanieczyszczenie produktami korozji, ale również azotynami. Produkty korozji odkÅ‚adajÄ… siÄ™ na powierzchniach wewnÄ™trznych przewodów o najmniejszej Å›rednicy (przewody cyrkulacyjne) lub w miejscach, gdzie sÄ… warunki sprzyjajÄ…ce gromadzeniu siÄ™ osadów (przewody poziome, zasobniki ciepÅ‚a). W warstwach osadów gromadzÄ…cych siÄ™ na powierzchniach wewnÄ™trznych przewodów ze stali ocynkowanej panujÄ… szczególnie dobre warunki do namnażania siÄ™ bakterii Legionella.

ReasumujÄ…c, woda w każdej instalacji wodociÄ…gowej narażona jest na wtórne zanieczyszczenie, niezależnie od tego, z jakiego materiaÅ‚u jest wykonana. Natomiast materiaÅ‚ instalacyjny ma wpÅ‚yw na charakter zmian jakoÅ›ci wody wodociÄ…gowej oraz intensywność tych zmian.
Najbardziej widoczne dla użytkowników jest pogarszanie siÄ™ jakoÅ›ci wody w instalacjach ze stali ocynkowanej. MaÅ‚a też jest skuteczność dezynfekcji skorodowanych instalacji ze stali ocynkowanej.
W instalacjach z tworzyw sztucznych, w miarÄ™ upÅ‚ywu czasu na powierzchniach wewnÄ™trznych przewodów powstać może biofilm, w którym panujÄ… korzystne warunki do namnażania siÄ™ mikroorganizmów chorobotwórczych. Proces starzenia siÄ™ tworzyw sztucznych może być przyspieszony, jeÅ›li bÄ™dzie stosowana dezynfekcja termiczna.
W instalacjach z miedzi, obecność jonów miedzi (o dopuszczalnej zawartoÅ›ci do 2mg/l) jest korzystna z uwagi na hamowanie rozwoju bakterii chorobotwórczych, w tym bakterii z rodzaju Legionella. IstotnÄ… zaletÄ… instalacji wodociÄ…gowych z miedzi jest możliwość przeprowadzania dezynfekcji termicznej, w celu zwalczania bakterii Legionella, bez żadnych negatywnych skutków dla trwaÅ‚oÅ›ci instalacji.
Ta bardzo wysoka ocena dla instalacji miedzianych zwiÄ…zana jest z prawidÅ‚owym zaprojektowaniem, wykonaniem, uruchomieniem i wÅ‚aÅ›ciwym użytkowaniem instalacji. Również sam materiaÅ‚ instalacyjny musi być wykonany z odpowiedniej jakoÅ›ci materiaÅ‚u i musi posiadać dopuszczenie do stosowania w budownictwie.
Wysoką jakość miedzianych rur instalacyjnych, produkowanych zgodnie z polską i europejską normą PN-EN 1057, oferuje wrocławska firma HUTMEN S.A Produkowane przez HUTMEN S.A. miedziane rury instalacyjne posiadają:
» certyfikat zgodnoÅ›ci z normÄ… PN-EN 1057,
» certyfikat bezpieczeÅ„stwa,
» atest higieniczny,
» znak budowlany,
» certyfikat GOST-R nadany przez rosyjski organ jakoÅ›ciowy,
» certyfikaty DVGW i RAL nadane przez niemieckie stowarzyszenia jakoÅ›ciowe,
» certyfikat czeski,
» sÅ‚owacki,
» certyfikat sanitarno-epidemiologiczny rosyjskiego oraz ukraiÅ„skiego Sanepidu.
DecydujÄ…c siÄ™ na instalacjÄ™ z miedzi – wybierasz zdrowie, bezpieczeÅ„stwo, trwaÅ‚ość, estetykÄ™, wygodÄ™ w użytkowaniu, niskie koszty eksploatacji.
|
Kto wiÄ™c odpowiada za zapobieganie wtórnemu zanieczyszczeniu wody? Zanim woda wodociÄ…gowa zostanie wykorzystana przez odbiorcÄ™, musi zostać przetransportowana od stacji uzdatniania do indywidualnego punktu poboru. Na drodze tej, w sieciach lub instalacjach wodociÄ…gowych, a nawet w samym punkcie poboru, woda może ulec wtórnemu zanieczyszczeniu. Przepisy prawa okreÅ›lajÄ…, kto i w jakim zakresie odpowiada za utrzymanie jakoÅ›ci wody wodociÄ…gowej. Zasadniczy podziaÅ‚ odpowiedzialnoÅ›ci za jakość wody okreÅ›la ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodÄ™ i zbiorowym odprowadzaniu Å›cieków (ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. – Dz. U. Nr 72, poz. 747). W ustawie tej (art. 5.1.) stwierdzono, że wymagania jakoÅ›ciowe odnoszÄ… siÄ™ do wody spożywanej przez ludzi, a wiÄ™c pobieranej w indywidualnych punktach poboru. |
Opracowanie: Redakcja Źródło: Bożena Toczyłowska, Urszula Wróbel |
|
|
![]() Systemy instalacyjne zadaj pytanie |
![]() Odprowadzanie Å›cieków zadaj pytanie |
|