O czym powinien pamiętać architekt projektując oświetlenie

aktualizacja: 04-06-2018, 12:05 – artykuł promocyjny


Architekci i projektanci wnętrz często zastanawiają się, jak poprawnie zaplanować oświetlenie. Normy regulują niektóre kategorie oświetlanych przestrzeni, nie znaczy to jednak, że pozostałe wnętrza nie wymagają dobrze przemyślanego projektu oświetlenia. Poniżej przedstawiamy kilka porad, na co zwrócić uwagę, żeby ostateczny efekt projektu był zarówno estetyczny jak i w pełni funkcjonalny i komfortowy dla użytkowników.
 

  • Normy i ewakuacja

Przede wszystkim należy sprawdzić czy projektowana przez nas przestrzeń nie została opisana w normach. Warto sięgnąć do źródła - Polskie Normy, zwłaszcza ta o numerze PN-EN 12 464-1 określają wymagane natężenia oświetlenia dla ciągów komunikacyjnych, przestrzeni użyteczności publicznej i miejsc pracy. To, w jaki sposób będzie użytkowana przestrzeń stanie się wskazówką do doboru odpowiednich opraw. Normy zostały stworzone w celu zapewnienia człowiekowi bezpieczeństwa funkcjonowania (np. odpowiednie oświetlenie schodów) oraz zdrowia – szczególnie wzroku/oczu (ostrość widzenia, kontrast, zwężenia źrenicy itp.). Celem odpowiedniego oświetlenia jest też zapewnienie rozpoznawania kształtów, wielkości i barwy przedmiotów, co przydatne bywa także w warunkach domowych, miejscach wypoczynku i rozrywki.

Należy też koniecznie dowiedzieć się, czy w danym miejscu nie będzie wymagane dodanie oświetlenia ewakuacyjnego czy awaryjnego. W przypadku, gdy tak właśnie jest, polecamy architektom zapoznać się z nowym rozwiązaniem na rynku oświetleniowym - oprawom LED z wbudowanym modułem zasilania awaryjnego. Są to produkty atestowane przez CNBOP, a ich wybór pozwala uniknąć instalowania dodatkowych opraw awaryjnych, które burzą stworzony wcześniej projekt wnętrza.

 

W klatkach schodowych można zastosować dwufunkcyjne oprawy, aby uniknąć instalacji dodatkowego kompletu opraw awaryjnych

W klatkach schodowych można zastosować dwufunkcyjne oprawy, aby uniknąć instalacji dodatkowego kompletu opraw awaryjnych. Fot. HSK LEDY


 

  • Natężenie i równomierność światła

Bez względu na to, czy kierujemy się konkretnymi wymaganiami normy, czy tylko dbamy o stworzenie odpowiedniej atmosfery dzięki światłu, musimy upewnić się, że każda część projektowanego przez nas wnętrza ma zapewnione oświetlenie zapewniające bezpieczeństwo. Wiele zależy od kontekstu i funkcji projektowanej przestrzeni, ale przyjmuje się, że 100 luksów (mierzone w ciągach komunikacyjnych na poziomie podłogi, a w pomieszczeniach przeznaczonych do pracy czy wypoczynku – na płaszczyźnie pracy lub wykonywanego zadania, np. na biurku) to bazowa, minimalna bezpieczna ilość światła. W przestrzeniach przeznaczonych na skomplikowane zadania wzrokowe wartości te rosną, ale to jest już szczegółowo opisane w normach.

Często popełnianym przez architektów wnętrz błędem jest tworzenie nierównomiernego oświetlenia. Rozmieszczenie opraw oświetleniowych zbyt rzadko, w gęstych grupach zamiast na całym suficie czy zastosowanie typów o wąskim kącie rozsyłu (reflektory kierunkowe, wąskie klosze, oprawy typu downlight, popularne oczka) może wywołać efekt białych plam światła w ciemnym pomieszczeniu. Należy sprawdzaćinformacje od producentów - czy planowane oprawy oświetleniowe emitują światło o szerokiej, rozproszonej, czy raczej wąskiej wiązce? Zawsze gdy nie mamy pewności, jak poprawnie dobrać oprawy, warto zwrócić się do firm produkujących oświetlenie. Wiele z nich wykonuje darmowe projekty systemu oświetleniowego do zamówień.

 

Hsk Ledy - W niskich wnętrzach, dla uzyskania jednolitego rozkładu światła należy rozmieścić oprawy o szerokim kącie rozsyłu w regularnych odstępach

W niskich wnętrzach, dla uzyskania jednolitego rozkładu światła należy rozmieścić oprawy o szerokim kącie rozsyłu w regularnych odstępach. Fot. HSK LEDY

 

Wybierając bardzo eleganckie żyrandole ozdobne, które mają stanowić kluczowy element designu wnętrza należy upewnić się, czy poza spełnianiem funkcji estetycznej emitują odpowiednią ilość światła. Jeżeli tak nie jest, pomieszczenie musi zostać doświetlone dyskretnymi oprawami, na przykład oczkami LED typu downlight.

Dobrą praktyką jest także zweryfikowanie, czy pomiędzy poszczególnymi pomieszczeniami nie występują zbyt duże różnice natężenia oświetlenia - to może powodować dyskomfort zwłaszcza tam, gdzie użytkownicy przestrzeni wielokrotnie w ciągu dnia przemieszczają się między nimi.


  • Sterowanie i zarządzanie światłem

Warto zastanowić się czy instalowane oprawy nie powinny zostać wyposażone w system sterowania, np ściemniacze DALI, tak, żeby użytkownicy mogli zmieniać ilość światła w zależności od potrzeb. Od tego zależeć będzie kształt instalacji elektrycznej w pomieszczeniu, koniecznie więc należy myśleć o tym na etapie planowania remontu czy budowy. Warto zwrócić uwagę, że polskie normy zalecają stosowanie sterowania oświetleniem w salach konferencyjnych. Można również, i jest to coraz częstszą praktyką, zdecydować się na inteligentny system zarządzania oświetleniem, który dzięki czujnikom będzie dostosowywał ilość światła do pory dnia i aktualnego nasłonecznienia. Rozwiązanie takie gwarantuje zmniejszenie ilości zużywanej energii oraz podniesienie komfortu użytkowników przestrzeni.

Można także podzielić oświetlenie na odrębne systemy - na przykład w restauracjach poza ciągami komunikacyjnymi oświetlenie można traktować bardzo plastycznie, tworząc nastrój i estetykę wnętrza. Koniecznie jednak należy zaprojektować dodatkowe oświetlenie, które służyło będzie np do sprzątania sali.


  • Jakość światła - temperatura barwowa, Ra i olśnienie

Dla wielu architektów te trzy pojęcia wciąż pozostają niejasne, choć decydują o ostatecznym efekcie projektu.

Temperatura barwowa określana jest w Kelwinach. Im wyższa, tym światło chłodniejsze. 1800K to temperatura barwowa płonącej świeczki, 6500K - nieba w słoneczny dzień. Wybierając oświetlenie LED od profesjonalnego producenta mamy możliwość wyboru niemal dowolnej temperatury pomiędzy 2700K a 6500K. Najczęściej jednak stosuje się temperatury 3000K (barwa biała ciepła) i 4000K (barwa biała neutralna). Ta pierwsza polecana jest do wnętrz domowych, restauracyjnych, tam, trzeba stworzyć ciepły nastrój. Oświetlenie o temperaturze barwowej 4000-4500K stosuje się natomiast w biurach, pracowniach, ciągach komunikacyjnych i sklepach. Ma ono bardziej energetyzujący wpływ na użytkowników i co ważne, gwarantuje lepsze oddawanie barw (Ra), co oznacza, że kolory obiektów obserwowanych w takim świetle będą postrzegane niemal identycznie jak w świetle dziennym.

Należy zwracać na to uwagę projektując sklepy, galerie, salony samochodowe i oprócz temperatury zamówić oświetlenie o właściwym Ra. Wybierając LEDy praktycznie zawsze otrzymamy oświetlenie o wysokim współczynniku oddawania barw (powyżej 85). Niekiedy jednak zdarza się, że potrzeba specjalnych diod Ra>95, np do gabinetów stomatologicznych, pracowni artystycznych czy drukarni. Wtedy warto zdać się na oświetlenie od producenta, który regularnie kontroluje parametry diod w swoich oprawach, a nie ryzykować zakupu w sieciach handlowych.

 

Hsk Ledy - oświetlenie LED gabinetu dentystycznego

Technologia LED pozwala połączyć design ze specyficznymi parametrami światła - oświetlenie LED gabinetu dentystycznego to przykład realizacji, w której liczy się zarówno równomierność, natężenie, jak i wysoki współczynnik oddawania barw. Fot. HSK LEDY


Kolejnym parametrem oświetlenia, na które architekt powinien zwracać uwagę jest współczynnik olśnienia. Zawsze, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że użytkownicy przestrzeni będą musieli kierować wzrok w górę, w kierunku źródeł światła, należy upewnić się, że nie będzie to powodowało dyskomfortu. Należy więc wybierać oprawy o niskim UGR, z dobrej jakości dyfuzorami i kloszami chroniącymi wzrok przed olśnieniem, zwłaszcza w niskich pomieszczeniach. Warto też zwracać szczególną uwagę na ten parametr przy instalacji lamp i opraw świecących wprost na użytkowników, np w garderobach przy lustrach.

Projektowanie wnętrz uwzględniające oświetlenie jest zadaniem wymagającym doświadczenia i wiedzy. W przypadku, gdy architekt nie jest pewien co do poprawności wyboru oświetlenia, warto skontaktować się z działem projektowania w firmie dostarczającej oświetlenie i skonsultować decyzje. Pozwoli to uniknąć problemów i nieprzewidzianych kosztów przy realizacji projektu.
 

Kontakt w sprawie produktów:

HSK LEDY
tel. (+48) 12 269 35 46
www: hskledy.com.pl
mail: wyślij wiadomość


Zobacz także
Czy LED rzeczywiście się opłaca? Jak kalkulować korzyści z wymiany oświetlenia

Czy LED rzeczywiście się opłaca? Jak kalkulować korzyści z wymiany oświetlenia

Budując i urządzając nowe budynki niemal zawsze wybiera się instalację oświetlenia... ¬ więcej...

 
Modernizacja i konserwacja oświetlenia - pakiety serwisowe I-Valo LED

Modernizacja i konserwacja oświetlenia - pakiety serwisowe I-Valo LED

Poprawa efektywności energetycznej oświetlenia to jedno z głównych założeń... ¬ więcej...

 
O czym powinien pamiętać architekt projektując oświetlenie

O czym powinien pamiętać architekt projektując oświetlenie

Architekci i projektanci wnętrz często zastanawiają się, jak poprawnie zaplanować... ¬ więcej...

 
All rights reserved © 2004-2018 instalacjebudowlane.pl      |      Powered by strony www introNet